Τι είναι η κοσμολογική σταθερά;
 

Όταν ο Einstein διατύπωσε τη Θεωρία της Σχετικότητας, δημιούργησε μ’ αυτήν ένα μαθηματικό μοντέλο για όλο το σύμπαν. Θεώρησε ότι, με την εισαγωγή ενός νέου παράγοντα στις εξισώσεις, θα είχε ένα σύμπαν ταυτόχρονα στατικό –κάτι που πίστευαν τότε– και με πεπερασμένο όγκο. Αυτός ο παράγοντας ήταν η κοσμολογική σταθερά. Ωστόσο, το 1929, ο Hubble απέδειξε ότι το σύμπαν διαστέλλεται, και ο Einstein αργότερα δήλωσε ότι η κοσμολογική σταθερά ήταν το «σφάλμα της ζωής του». Όλως παραδόξως, η κοσμολογική σταθερά επανήλθε τα τελευταία χρόνια, για να ερμηνεύσει τη φαινομενικά επιταχυνόμενη διαστολή του σύμπαντος.

Πόσο ζυγίζει ο αέρας;
 

Ο ατμοσφαιρικός αέρας –όσο κι αν φαίνεται παράξενο– ζυγίζει περίπου 1,3 κιλό ανά κυβικό μέτρο σε κανονικές συνθήκες πίεσης και θερμοκρασίας. Η Γη περιβάλλεται από ένα στρώμα αέρα πάχους πολλών χιλιομέτρων, και κάθε τετραγωνικό εκατοστό στην επιφάνειά της σηκώνει βάρος ενός κιλού αέρα – αυτό που αποκαλούμε ατμοσφαιρική πίεση. Αυτό σημαίνει, με αυστηρά κριτήρια, ότι αν κρατήσουμε οριζόντιο ένα φύλλο χαρτί σχήματος Α4, επάνω του ασκείται πίεση από αέρα συνολικού βάρους 600 κιλών. Το ότι εμείς μπορούμε να σηκώνουμε το χαρτί χωρίς πρόβλημα οφείλεται στο γεγονός ότι η ατμοσφαιρική πίεση είναι η ίδια προς κάθε κατεύθυνση στο περιβάλλον, και έτσι είναι η ίδια τόσο στην επάνω όσο και στην κάτω επιφάνεια του χαρτιού. Έτσι, λοιπόν, τελικά σηκώνουμε στην πραγματικότητα μόνο το βάρος του ίδιου του χαρτιού, που είναι ελάχιστο.
Με τον ίδιο τρόπο, το σώμα μας, επειδή είναι προσαρμοσμένο στην ατμοσφαιρική πίεση, δεν συνθλίβεται από το βάρος των τεράστιων μαζών του ατμοσφαιρικού αέρα. Όταν όμως βρισκόμαστε σε μεγάλο υψόμετρο, η ατμοσφαιρική πίεση μειώνεται και χρειαζόμαστε χρόνο για να ρυθμίσουμε την πίεση στο σώμα μας. Αυτός είναι και ο λόγος που βουλώνουν τα αυτιά μας όταν πετάμε ή οδηγούμε σε ορεινές περιοχές.
Κανονικά, τα αισθητήρια του δέρματός μας θα έπρεπε να καταγράφουν την πίεση του αέρα. Επειδή όμως αυτή είναι σταθερή, οι υποδοχείς την έχουν συνηθίσει και το σήμα δε γίνεται αντιληπτό.

Πού είναι πιο επικίνδυνα να ζει κανείς;
 

Όταν γίνονται φυσικές καταστροφές, ακούμε συχνά να πλήττονται οι ίδιες περιοχές. Είναι πιο επικίνδυνο να ζει κανείς σε ορισμένες περιοχές της Γης συγκριτικά με άλλες;

Σε συνεργασία με την Παγκόσμια Τράπεζα, μια ομάδα επιστημόνων από το αμερικανικό Πανεπιστήμιο Κολούμπια χαρτογράφησε όλη τη Γη με κριτήριο τον κίνδυνο από φυσικές καταστροφές. Οι επιστήμονες χώρισαν τη Γη σε μικρότερες περιοχές και, με βάση τα δεδομένα των 20 τελευταίων ετών, μελέτησαν τον κίνδυνο για έξι διαφορετικά είδη φυσικών καταστροφών: κυκλώνες, ξηρασία, πλημμύρες, σεισμούς, ηφαιστειακές εκρήξεις και κατακρημνίσματα (βροχοπτώσεις, χιονοπτώσεις, χαλαζοπτώσεις).

Αποδείχθηκε ότι η πλέον επικίνδυνη περιοχή να ζει κανείς είναι η Ταϊβάν. Εκεί, 17 εκατομμύρια άνθρωποι ή το 73% του συνολικού πληθυσμού της χώρας κινδυνεύουν τουλάχιστον από τρία είδη φυσικών καταστροφών. Ειδικότερα, οι κυκλώνες, οι σεισμοί και οι πλημμύρες είναι στην Ταϊβάν συνηθισμένα φαινόμενα.

Περίπου το 1/5 της επιφάνειας της Γης απειλείται μονίμως από τουλάχιστον μία φυσική καταστροφή, και στην έκταση αυτή ζουν πάνω από τους μισούς κατοίκους του πλανήτη. Σύμφωνα με μια έκθεση του ΟΗΕ, περίπου 1,8 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν πεθάνει λόγω φυσικών καταστροφών κατά τα τελευταία 20 χρόνια. Κατά μέσο όρο, πρόκειται για 247 θανάτους την ημέρα.

Οι επιστήμονες δε μελέτησαν μόνο τον κίνδυνο απώλειας ανθρώπινων ζωών, αλλά χαρτογράφησαν επίσης και το οικονομικό κόστος που επιφέρουν οι καταστροφές. Ο χάρτης αυτός δείχνει ότι η οικονομία πολλών ευρωπαϊκών χωρών κινδυνεύει από τις επιπτώσεις καταστροφών από πλημμύρες και ξηρασία, ή και τα δύο.

Τι είναι η αντιύλη;
 

Για το καθένα από τα βασικά σωματίδια της ύλης υπάρχει μια εκδοχή «καθρέφτης» ή αντισωματίδιο, στην οποία ορισμένες ιδιότητες, όπως το ηλεκτρικό φορτίο, είναι αντεστραμμένες.

Το κοινό ηλεκτρόνιο έχει αρνητικό φορτίο, ενώ το αντισωματίδιό του, το ποζιτρόνιο, έχει θετικό φορτίο. Τα αντισωματίδια δημιουργούνται μαζί με τα σωματίδια. Έτσι όποτε δημιουργείται το ένα πρέπει να προκύψει και το άλλο. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να υπάρχει αρχική ενέργεια αρκετή για να σχηματιστεί η μάζα και των δύο. Ζεύγη σωματιδίου-αντισωματιδίου δημιουργούνται όταν λαμβάνουν χώρα συγκρούσεις σωματιδίων, των κοσμικών ακτίνων που συγκρούονται στην ατμόσφαιρα. Όταν ένα σωματίδιο συναντήσει το αντισωματίδιό του εξαφανίζονται και τα δύο. Έτσι προκαλείται μια έκρηξη καθαρής ενέργειας, διαδικασία που ονομάζεται εξαύλωση.

Έχουμε αναμνήσεις από την εμβρυακή μας ηλικία;
 

Η κλασική ψυχολογία τοποθετεί τις πρώτες μνήμες σε ηλικία περίπου τριών ετών. Ωστόσο πρόσφατες έρευνες καταδεικνύουν ότι ήδη από το πρώτο έτος ζωής ή από την προγεννητική περίοδο μπορεί να υπάρξουν μνήμες.

Κάποια παιδιά θυμούνται στιγμιότυπα από τη γέννησή τους. Δεδομένου ότι η ακοή αναπτύσσεται από τις πρώτες δεκαέξι εβδομάδες, είναι πιθανόν τα έμβρυα να μαθαίνουν τη μητρική τους γλώσσα πριν γεννηθούν, καθώς η φωνή της μητέρας κατευθύνεται προς τη μήτρα με ελάχιστη αλλοίωση. Έχει διαπιστωθεί ότι στις 27 εβδομάδες το κλάμα του μωρού περιέχει κάποια χαρακτηριστικά ομιλίας και ρυθμού καθώς και φωνητικά στοιχεία της μητέρας.

Τα βρέφη αντιλαμβάνονται τη συναισθηματική κατάσταση της μητέρας τους. Πειράματα στην Αυστραλία αποκάλυψαν ότι ακόμη και τα έμβρυα συμμετείχαν στη συναισθηματική φόρτιση της μητέρας τους η οποία παρακολουθούσεένα βίαιο απόσπασμα μιας ταινίας. Όταν τα μωρά, τριών μηνών πια, έβλεπαν το ίδιο απόσπασμα, το αναγνώριζαν από την προηγούμενη εμπειρία τους. Έρευνες σε χίλια μωρά καταθλιπτικών μητέρων κατά τη διάρκεια της κύησης κατέδειξαν ότι υπέφεραν από κατάθλιψη μόλις γεννήθηκαν.Το μήνυμα λοιπόν που προκύπτει από όλες αυτές τις έρευνες είναι ότι η μήτρα αποτελεί το πρώτο σχολείο μάθησης.

Γιατί πονάμε όταν αλλάζει ο καιρός;
 

Η αυξημένη ευαισθησία στις αλλαγές του καιρού ονομάζεται μετεωροαστάθεια και τα συναισθήματα λόγω των κλιματολογικών και καιρικών μεταβολών ονομάζονται μετεωροτροπικές αντιδράσεις.

Πιο ευαίσθητοι στις αλλαγές των καιρικών συνθηκών είναι όσοι έχουν ιστορικό τραυματισμού στο κρανίο ή άτομα που εμφάνισαν παθήσεις που εξασθένισαν το νευρικό τους σύστημα. Η μετεωροαστάθεια μπορεί να υπάρχει και εκ γενετής. Στη βασική ομάδα πασχόντων συγκαταλέγονται άτομα άνω των σαράντα ετών. Η εμφάνιση πονοκεφάλου και άλλων συμπτωμάτων οφείλεται σε βασικά στοιχεία του καιρού, κυρίως στη μεταβολή της ατμοσφαιρικής πίεσης, παρότι οι ημερήσιες διακυμάνσεις της είναι ασήμαντες και δεν δημιουργούν επιπτώσεις στον ανθρώπινο οργανισμό. Έχει παρατηρηθεί ότι μεταβολή 6-8 mm Hg στήλης προκαλεί σε ανθρώπους με αυξημένη ευαισθησία στην αλλαγή του καιρού αίσθημα βάρους στο κεφάλι, πονοκέφαλο και αλλαγή της διάθεσης. Σε αυτό υποβοηθούν και άλλοι παράγοντες όπως η μεταβολή της υγρασίας και της θερμοκρασίας του αέρα, η αλλαγή της δύναμης και της κατεύθυνσης του ανέμου, η νέφωση και η ταχύτητα με την οποία εκδηλώνονται οι μετεωρολογικές διακυμάνσεις. Όσο μικρότερο είναι το χρονικό διάστημα μεταβολής του καιρού τόσο πιο συχνές και έκδηλες είναι οι μετεωροτροπικές αντιδράσεις.

Γιατί κάποιες ινδικές θεότητες αναπαριστώνται με πολλά χέρια;
 

Οι θεοί και οι θεές των Ινδών αναπαριστώνται με σειρά ιδιοτήτων και στολιδιών που τους χαρακτηρίζουν και τους διακρίνουν από τους υπόλοιπους.

Στον ινδουισμό, οι περισσότερες θεότητες εμφανίζονται με πολλά χέρια, γεγονός που συμβολίζει τις πολλαπλές ικανότητές τους. Κάθε χέρι αναφέρεται σε μία από αυτές τις δυνάμεις τους. Οι απεικονίσεις τους πάντως δεν περιορίζονται μόνο στα πολλαπλά χέρια. Χαρακτηριστικό του Βράχμα είναι ότι διαθέτει τέσσερα πρόσωπα, ενώ του Σίβα ότι έχει τρία μάτια. Η Ντούργκα απεικονίζεται με δέκα χέρια. Αφού ταπείνωσε με την τρίαινά της τον δαίμονα Μαχίσα, συμβολίζει τον θρίαμβο των θεών επί των δαιμόνων.

Τι συμβολίζει το μάτι που περικλείεται σε τρίγωνο;
 

Η εικόνα του ματιού, λόγω της σπουδαιότητάς του ως αισθητηρίου οργάνου, συμβολίζει για όλους σχεδόν τους λαούς το θείο μάτι που βλέπει τα πάντα. Στην αρχαιότητα το μάτι εμφανιζόταν συνήθως ως αναπαράσταση του θεού Ήλιου.

Στην Αγία Γραφή γίνεται λόγος για τον "οφθαλμό του Θεού", ο οποίος εκπροσωπεί την πανταχού παρουσία και παντογνωσία ("πανταχού παρών και τα πάντα πληρών"). Μετά την Αναγέννηση στη χριστιανική εικονογραφία το μάτι σχεδιάστηκε μέσα σε τρίγωνο ως ρητή αναφορά στο μυστήριο της Αγίας Τριάδας.

Το ισόπλευρο τρίγωνο είναι το αντίστοιχο γεωμετρικό σχήμα του αριθμού 3, που αντιπροσωπεύει την τελειότητα. Μέσα στο τρίγωνο εμφανιζόταν συχνά και το εβραϊκό όνομα του Θεού, Γιαχβέ ή J.H.W.H.

Το μάτι μέσα στο τρίγωνο εντάσσεται στη συνέχεια στη μασονική εικονογραφία. Οι μασόνοι τού αποδίδουν διττό συμβολισμό: σε φυσικό επίπεδο συμβολίζει τον Ήλιο και σε πνευματικό επίπεδο τον Μέγα Αρχιτέκτονα του σύμπαντος, τρόπος υποδήλωσης του Θεού. Η βάση του τριγώνου αναπαριστά τη Διάρκεια και οι πλευρές το Έρεβος και το Φως.

Τι θα συνέβαινε αν ο άξονας της Γης ήταν κατακόρυφος;
 

Ο άξονας της Γης έχει κλίση 23° και 27 λεπτά ως προς το επίπεδο πάνω στο οποίο ο πλανήτης μας διαγράφει την τροχιά του. Αν ήταν κατακόρυφος δε θα υπήρχαν οι εποχές, γιατί οι ηλιακές ακτίνες θα έπεφταν σε κάθε μέρος με την ίδια πάντα απόκλιση.

Άρα σε όλη τη Γη θα είχαμε εντελώς διαφορετικό κλίμα (από την ελληνική λέξη κλίμα = κλίση). Στον Ισημερινό οι μέρες θα ήταν πολύ καυτές, γιατί ο Ήλιος θα βρισκόταν πάντα στην κατακόρυφο, ενώ τα γεωγραφικά πλάτη που θα ήταν πιο κοντά στους πόλους θα είχαν θερμοκρασίες ακόμα πιο ψυχρές.

Η ζωή θα περιοριζόταν στις πιο εύκρατες ζώνες, οι οποίες όμως θα υφίσταντο πτώσεις θερμοκρασίας λιγότερο έντονες απ' αυτές που γνωρίζουμε. Επιπλέον θα είχαμε πάντα μέρες και νύχτες διάρκειας 12 ωρών, γιατί ο Ήλιος θα φώτιζε πάντα ακριβώς το μισό της γήινης σφαίρας.

Τι θα γινόταν αν η Γη σταματούσε;
 

Αν η Γη ξαφνικά σταματούσε να περιστρέφεται, όλα όσα βρίσκονται στην επιφάνειά της θα συνέχιζαν την πορεία τους όπως ακριβώς οι άνθρωποι και τα αντικείμενα μέσα σ' ένα αυτοκίνητο που προσκρούει σ' έναν τοίχο.

Οι άνθρωποι, τα ζώα, τα φυτά, τα σπίτια και τα θαλάσσια ρεύματα θα συνέχιζαν να κινούνται, ακολουθώντας την περιστροφική κίνηση της Γης, και μετά θα έπεφταν εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά. Αν κάποιοι επιβίωναν θα έπρεπε να αντιμετωπίσουν τους βίαιους ανέμους που θα δημιουργούνταν για τον ίδιο λόγο κοντά στην επιφάνεια της Γης και που μπροστά τους θα ωχριούσαν οι πιο καταστροφικές θύελλες.

Ένας απλός μαθηματικός υπολογισμός αρκεί. Εφόσον ο πλανήτης μας έχει ακτίνα 6.367 χμ. κι εκτελεί μια πλήρη περιστροφή γύρω από τον άξονά του μέσα σε 23 ώρες, 56 λεπτά και 4 δευτερόλεπτα, ένα αντικείμενο που βρίσκεται στον Ισημερινό διαγράφει μια περιστροφή με εφαπτομενική ταχύτητα 1.674 χμ./ώρα. Η ταχύτητα αυτή μειώνεται καθώς προχωράμε από τον Ισημερινό προς τους πόλους, όπου και γίνεται ίση με το μηδέν.

Στο δικό μας γεωγραφικό πλάτος, το οποίο είναι περίπου 40 μοίρες βόρειο, η εφαπτομενική ταχύτητα κυμαίνεται γύρω στα 940 χμ./ώρα. Με τόση ταχύτητα θα κινούμαστε τη στιγμή που ο πλανήτης μας θα σταματούσε.