Αποσπάσματα από τη συνέντευξη που παραχώρησε ο δημοσιογράφος-ερευνητής, ειδικευμένος σε θέματα της βιομηχανίας του πολέμου, Barry Yeoman, στον Εξάντα, εκπομπή της ΕΡΤ.
"Με τις εταιρείες στο προσκήνιο φοβάμαι ότι η εξωτερική μας πολιτική δεν θα αποφασίζεται με βάση ανώτερες αρχές -όπως δικαιώματα κλπ.- αλλά με βάση το κέρδος. Αυτό με τρομάζει και είναι ηθικά διεστραμμένο. Το Πεντάγωνο δεν είναι και το πιο υπεύθυνο όργανο της κυβέρνησης. Λειτουργεί έτσι κι αλλιώς κάτω από μεγάλη μυστικότητα. Και σαν να μην έφτανε αυτό, τώρα προσλαμβάνουν και εταιρίες, που λειτουργούν πιο μυστικά ακόμη κι από το Πεντάγωνο. Κι αυτό είναι πολύ πιο τρομακτικό..."
-Πότε άρχισε η επίσημη δράση των Ιδιωτικών Στρατιωτικών Εταιριών με τη μορφή που λειτουργούν σήμερα;
Η ανάμειξη του ιδιωτικού τομέα υπήρξε έντονη κατά τη διάρκεια του πρώτου πολέμου στο Ιράκ. Όταν τελείωσε αυτός ο πόλεμος και πήρε την προεδρεία ο Μπιλ Κλίντον, συνέχισε να βασίζεται στις ιδιωτικές στρατιωτικές εταιρίες, ειδικά στα Βαλκάνια και στην Λατινική Αμερική.
-Πως δέχεται η Αμερικανική κοινωνία αυτές τις εταιρίες;
Νομίζω ότι οι Αμερικανοί δεν ξέρουν και πολλά για αυτές τις εταιρίες. Έχουν υπάρξει λίγα άρθρα, κάποια σε πολύ έγκυρα μέσα, αλλά είναι δύσκολο να το παρουσιάσεις αυτό στην τηλεόραση. Οι εταιρίες δεν σου επιτρέπουν και πολλή πρόσβαση ειδικά από τότε που άρχισε ο πόλεμος. Τους αρέσει να λειτουργούν κρυφά, έχουν πολύ κλειστή σχέση με τα μέσα, δεν μιλούν στον Τύπο, δεν δημοσιεύουν τις δραστηριότητές τους. Έτσι εκτός από πολύ λίγους ερευνητές-δημοσιογράφους που έχουν κάνει πολύ καλή δουλειά, δεν έχει υπάρξει πολλή προσοχή από τα μέσα. Η στρατηγική αυτών τον εταιριών είναι να κρατούν χαμηλό προφίλ. Οι ιστοσελίδες τους είναι πολύ κωδικοποιημένες και έχουν πολλούς ευφημισμούς. Λένε ότι προσφέρουνε ασφάλεια σε χώρες και όχι ότι πρέπει να πολεμήσουνε εκεί με όπλα. Χρησιμοποιούν στη γλώσσα τους τις λέξεις ασφάλεια, ή λογιστική υποστήριξη. Ειδικά όσον αφορά τις Αμερικανικές εταιρίες, από τις ιστοσελίδες τους το μόνο που καταλαβαίνεις είναι ότι κάνουν κάτι σαν στρατηγική ανάλυση.
-Με ποιο τρόπο συνάπτουν συμβόλαια με το Αμερικανικό Κράτος;
Γενικά πρέπει να πείσουν τους αρχηγούς του Πεντάγωνου και του State Department και τελικά και το Κονγκρέσσο που εξουσιοδοτεί τα λεφτά, ότι πρέπει να τους προσλάβουν. Ο τρόπος που το κάνουν αυτό είναι πολύπλοκος και έχει να κάνει με τα στρατιωτικά τους διαπιστευτήρια. Μπορεί να είναι έμπειροι ταλαντούχοι στρατιώτες και μπορεί πραγματικά να αγαπούν την Αμερική, αλλά ο λόγος για τον οποίο δρουν στα παρασκήνια είναι γιατί θέλουν τη δουλειά. Έχει να κάνει με το κέρδος. Παρόλα αυτά, σε αντίθεση με έναν επιχειρηματία της βιομηχανίας καπνού ή τυχερών παιχνιδιών, αυτοί οι τύποι κουνούν την σημαία, χάριν στο στρατιωτικό παρελθόν τους και παρουσιάζονται ως πατριώτες. Αυτό τους κερδίζει συμβόλαια, αυτό σπρώχνει την Αμερικανική πολιτική προς την ιδιωτικοποίηση αλλά έχει και κάποια παράξενες παρενέργειες όσον αφορά την Αμερικανική εξωτερική πολιτική.
Ένας από τους λόγους που αυτές οι εταιρίες λένε ότι υπάρχουν είναι ότι εξοικονομούν λεφτά στο κράτος. Δεν υπάρχει καμία απόδειξη για αυτό σε καμία περίπτωση. Αφενός επειδή το Πεντάγωνο δεν είναι υποχρεωμένο να αποκαλύπτει αυτά τα συμβόλαια πλήρως και αφετέρου επειδή η επίβλεψη σε αυτές οι εταιρίες είναι παρά πολύ λειψή, δεν ξέρουμε πόσα ξοδεύουμε. Ακούμε ιστορίες για τρελές υπερχρεώσεις αλλά δεν έχουμε καθόλου πραγματικά στοιχεία για να ξέρουμε αν εξοικονομούμε λεφτά ή όχι και είμαι καχύποπτος για αυτό...
-Πως βλέπετε την πορεία αυτών των εταιριών στο μέλλον;
Οι εκτιμήσεις αυτή τη στιγμή είναι ότι υπάρχουν 20.000 ιδιωτικοί υπάλληλοι ασφαλείας στο Ιράκ και περίπου 150.000 στρατιώτες. Επομένως η αναλογία είναι ένας εργολάβος για κάθε 7 στρατιώτες. Αυτό είναι 10 φορές παραπάνω απ' ότι συνέβαινε στον πρώτο πόλεμο του Κόλπου. Αυτό δηλαδή υποδηλώνει μια αυξανόμενη τάση: να αντικαθίστανται οι στρατιώτες με εργολάβους, υπάλληλους εταιριών ασφαλείας, για όλο και πιο σημαντικές λειτουργίες.
Κάτι που φαίνεται να συμβαίνει και που νομίζω ότι θα συνεχιστεί στο μέλλον είναι ο μη διαχωρισμός μεταξύ του ρόλου ενός στρατιώτη και το ρόλο ενός εργολάβου. 10 χρόνια πριν δεν είχαμε πολέμους όπου εργολάβοι να αναμειγνύονται σε μάχες. Τώρα έχουμε. Η διαφορά μεταξύ της παροχής προστασίας, της συντήρησης όπλων και του να είσαι στρατιώτης μάλλον θα είναι και πιο αδιευκρίνιστη μέχρι το σημείο που ουσιαστικά προσλαμβάνουμε εταιρικούς στρατιώτες να πολεμούν τους πολέμους μας. Θα αντικαταστήσουν τους Αμερικανούς στρατιώτες; Ποιος ξέρει… Αλλά πιστεύω ότι όλο και περισσότερο θα πολεμούν δίπλα δίπλα στο πεδίο της μάχης χωρίς να μπορείς να ξεχωρίσεις τον έναν από τον άλλον.
-Πόσα κερδίζει ένας υπάλληλος μιας τέτοιας εταιρίας;
Ακούμε συχνά ότι αυτοί οι τύποι κερδίζουν χρήματα της τάξης των 6ψήφιων ποσών. Συχνά κερδίζουν 20.000 με 30.000 το μήνα. Κι ένας στρατιώτης βγάζει αυτά τα λεφτά σε ένα χρόνο. Έτσι είναι φυσικό ότι όταν οι στρατιώτες βγαίνουν στη σύνταξη και μπορούν να δουλέψουν στον ιδιωτικό τομέα, θα πάνε αμέσως. Και ένας από τους φόβους του στρατού είναι ότι τα μεγαλύτερα "ταλέντα" τους θα φύγουν γιατί οι οικονομικές ευκαιρίες σε αυτές τις εταιρίες είναι πολύ πιο επικερδείς.
-Τι ανησυχίες μπορεί να γεννήσει η εξάπλωση αυτών των εταιριών;
Με τις εταιρείες στο προσκήνιο φοβάμαι ότι η εξωτερική μας πολιτική δεν θα αποφασίζεται με βάση ανώτερες αρχές -όπως δικαιώματα κλπ.- αλλά με βάση το κέρδος. Αυτό με τρομάζει και είναι ηθικά διεστραμμένο. Επίσης φοβάμαι ότι αυτές οι εταιρίες θα μας απομακρύνουν από τον απολογισμό ευθύνης. Το Πεντάγωνο δεν είναι και το πιο υπεύθυνο όργανο της κυβέρνησης. Λειτουργεί έτσι κι αλλιώς κάτω από μεγάλη μυστικότητα. Και σαν να μην έφτανε αυτό, τώρα προσλαμβάνουν και εταιρίες, που λειτουργούν πιο μυστικά ακόμη κι από το Πεντάγωνο. Κι αυτό είναι πολύ πιο τρομακτικό...
Πηγή: ert.gr