"Μη φοβάστε την εξουσία, μη φοβάστε κανέναν. Εσείς πληρώνετε την εξουσία κι αυτή πρέπει να σας προστατέψει. Είστε η πλειονότητα του πληθυσμού. Εσείς δημιουργείτε τον πλούτο γι αυτό σας λέω, συνεχίστε να αγωνίζεστε, ακόμη κι αν κανείς άλλος Δε βρεθεί στο πλευρό σας, εγώ θα είμαι εκεί".
Σύμφωνα με όλες τις σοβαρές εγκυκλοπαίδειες του κόσμου η Μέρι Χάρις γεννήθηκε την 1η Μαΐου του 1830. Ήταν ένα άγιο ψέμα που η ίδια η Μέρι θέλησε να διαδοθεί, και κατόρθωσε να τους ξεγελάσει όλους, μέχρι τις πιο πρόσφατες ιστορικές έρευνες.
Γιατί, η πιο σημαντική Πρωτομαγιά στην Ιστορία της ανθρωπότητας, εκείνη η Πρωτομαγιά του Σικάγο, ήταν που σημάδεψε για πάντα τη ζωή της, που την αναβάπτισε ως άνθρωπο, μες στο αίμα των αδικοχαμένων αναρχικών. Στην πραγματικότητα, η Μέρι Χάρις είχε γεννηθεί την 1η Αυγούστου, μπορεί το 1830, ίσως όμως και το 1837. Κι η ζωή της έμοιαζε κοινότοπη, πριν από κείνη την πρωτομαγιά και την πρώτη της ουσιαστική συνάντηση με τα συνδικάτα των εργατών.
Η μεγάλη σε ηλικία κυρία Χάρις-Τζόουνς ήταν μια περίεργη φιγούρα. Γλυκιά, με τα στρογγυλά μεταλλικά γυαλάκια της, μόλις 1,50 στο ύψος, στα 60, τα 70, τα 80, τα 90 της χρόνια, καθοδηγούσε με πάθος και μια δύναμη δοσμένη από το Θεό, λες, τους κουρασμένους, τους απελπισμένους, τους πιο εξαθλιωμένους των αμερικανών εργατών. Ταξίδευε χιλιάδες χιλιόμετρα για να βρεθεί κοντά στους εργάτες, στις χειρότερες συνθήκες, εκεί όπου τα αφεντικά έπνιγαν στο αίμα απεργίες, εκεί που την περίμεναν μπράβοι -που, ευτυχώς, ξεγελιόταν από το γλυκό, μητρικό της ύφος. Ως τα 100 της -γιατί έφτασε τα 100- ζητούσε από όλους ένα πράγμα: "Γραφτείτε στο Συνδικάτο".
Το σλόγκαν της αυτό ήταν και η κραυγή με την οποία την υποδέχονταν οι εργάτες όπου κι αν πήγαινε. Μαζί με την παράκληση "να τα πει" -να δανείσει την παθιασμένη, δυνατή φωνή της σε κείνους που κανείς δεν ήθελε να ακούσει. "Πες τα, Μάνα, γιατί εγώ δεν μπορώ!".
Αυτή η μητρική φυσιογνωμία, που χαρακτηρίστηκε "γιαγιά κάθε αγκιτάτορα", που στη Γερουσία την αποκάλεσαν "πιο επικίνδυνη γυναίκα σε όλη την Αμερική", είναι ένα αληθινό μνημείο κουράγιου και προσπάθειας, που ανήκει στο παγκόσμιο εργατικό κίνημα, όσο του ανήκει κι η πρωτομαγιά του Σικάγο.
Γεννήθηκε στο Κορκ της Ιρλανδίας, κόρη ενός Ιρλανδού πατριώτη. Λίγο μετά τη γέννησή της, η πατριωτική δράση του πατέρα της τον υποχρέωσε να εγκαταλείψει τη χώρα κι έτσι η Μαίρη μεγάλωσε στο Τορόντο. Τελειώνοντας το λύκειο, άρχισε να εργάζεται σα δασκάλα. Γνωρίστηκε με το σιδηρουργό καιν συνδικαλιστή Τζορτζ Τζόουνς και τον παντρεύτηκε το 1861.
Ως το 1867 ο Τζορτζ κι η Μαίρη είχαν αποκτήσει τέσσερα παιδιά. Ο Τζορτζ πάλευε με το σωματείο για τα δικαιώματα των εργατών κι η Μαίρη πάλευε να μεγαλώσει τα παιδιά τους με αξιοπρέπεια. Όταν όμως, η επιδημία κίτρινου πυρετού έπληξε το Μέμφις, η Μαίρη έχασε, μες σε λίγες μέρες, τον άνδρα της και τα παιδιά της. Τίποτε δεν την κρατούσε στο Νότο, πια. Μεταναστεύει στο Σικάγο. Αφήνει τη διδασκαλική για τη μοδιστρική. Με σκληρή δουλειά και κόπο, κατορθώνει να στήσει ένα μικρό στούντιο στο κέντρο της πόλης, που έγινε παρανάλωμα πυρός στη μεγάλη πυρκαγιά του Σικάγο, το 1871.
Κατεστραμμένη, στράφηκε στους "Ιππότες της Εργασίας", μια ισχυρή εργατική οργάνωση. Εντάσσεται εκεί. Αφιερώνεται στον συνδικαλιστικό αγώνα κι αναλαμβάνει, με τους πύρινους λόγους της και την γενναία στάση της, το ρόλο συντονίστριας σε μεγάλες εργατικές κινητοποιήσεις, που συντάραξαν τις ΗΠΑ στα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ου αιώνα. Είναι στο πλευρό των ανθρακωρύχων, των εργατών των σιδηροδρόμων, των ανθρώπων που αγωνίζονται κατά της παιδικής εργασίας.
Ταξιδεύει από άκρου εις άκρον της μεγάλης χώρας, μια εξηντάρα ασπρομάλλα γιαγιά με κάμποσα κιλά παραπάνω κι ένα ολοστρόγγυλο πρόσωπο ταιριαστό σε καλή μαγείρισσα. Μαγειρεύει αγώνες, απεργίες, κινητοποιήσεις –και, κάποτε, το συσσίτιο των εργατών, μοιράζοντας σούπα και παθιασμένες πολιτικές κουβέντες, κηρύσσοντας το ευαγγέλιο της επανάστασης. Είναι η εποχή που οι εργάτες της Αμερικής αρχίζουν να την αποκαλούν, όλο τρυφερότητα, Μάνα Τζόουνς (Mother Jones).
Με αυτό το όνομα έμεινε στην Ιστορία. Το 1890 πρωτοστατεί στην ίδρυση του Σωματείου των ανθρακωρύχων, κι όταν το 1908 η 70χρονη γιαγιά θα συλληφθεί στη μεγάλη απεργία των ανθρακωρύχων στο Πέιντ Κρικ, ενώ οι μπράβοι των αφεντικών σκοτώνουν, επιτιθέμενοι με αυτόματα, τους απεργούς και τις οικογένειές τους, όχι απλά θα μετατραπεί σε σύμβολο, αλλά, η καταδίκη της σε 20ετή φυλάκιση για υποκίνηση των επεισοδίων, συνωμοσία και στάση, θα απειλήσει την αμερικάνικη οικονομία. Με παρέμβαση της Γερουσίας θα διεξαχθεί έρευνα κι η γηραιά επαναστάτρια θα απαλλαγεί των κατηγοριών και θα ελευθερωθεί.
Η ζωή της είναι γεμάτη ιστορίες στα σύνορα του θρύλου. Όμως, μία έχει βρει θέση ακόμη και στα σχολικά εγχειρίδια των ΗΠΑ: Ήταν 73 ετών όταν ετέθη επικεφαλής των ανηλίκων εργατών κλωστοϋφαντουργίας, παιδιών με κομμένα δάχτυλα από τους αργαλειούς, πεινασμένα, αμόρφωτα, που δούλευαν 60 ώρες τη βδομάδα για ένα κομμάτι ψωμί. Τους οδήγησε, σε μια μοναδικής έντασης πορεία, από τη Φιλαδέλφεια στη Νέα Υόρκη, όπου ήλπιζαν να συναντήσουν τον πρόεδρο Ρούζβελτ και να του ζητήσουν να δώσει τέλος στην παιδική εργασία. Πάνω από δύο εκατομμύρια παιδιά δούλευαν υπό τέτοιες συνθήκες στις ΗΠΑ.
Ο πρόεδρος Ρούσβελτ έκανε ότι ήταν δυνατόν για να την αποφύγει. Όμως, η γηραιά κυρία, με τρία από αυτά τα εξαθλιωμένα παιδιά, που τα έπλυνε, τα έντυσε και τα έκανε να μοιάζουν αστόπαιδα έφτασε ως τον κύριο πρόεδρο, για να εισπράξει την απάντηση ότι "δεν μπορεί να κάνει κάτι γι αυτό". Ήταν τέτοια η κατακραυγή του Τύπου και των πολιτών που ακολούθησε, ώστε πολλές πολιτείες βιάστηκαν να περάσουν νομοθεσίες που απαγόρευαν την παιδική εργασία.
Η μητέρα Τζόοουνς έφυγε από τη ζωή στις 30 Νοεμβρίου του 1930. Στην κηδεία της παρέστησαν δεκάδες χιλιάδες εργατών. Με τα δυνατά, τραχιά τους χέρια, κάποιοι από αυτούς μετέφεραν το φέρετρο στο κοιμητήριο των ανθρακωρύχων, στο Μάουντ Όλίβ του Ιλινόι. Το είχε ζητήσει η ίδια: "Ελπίζω ότι θα έχω σαν παρηγοριά, όταν πεθάνω, πως θα κοιμάμαι κάτω από τη γη μαζί με τα γενναία μου αγόρια". Τα αγόρια της στόλισαν την ταφόπλακά της με τη φράση: "Εδωσε τη ζωή της στους Εργάτες και παρέδωσε την ευλογημένη ψυχή της στους Ουρανούς."
http://www.skai.gr/master_story.php?id=46808