Προβοπουλος: μηδαμινά τα περιθώρια δημοσιονομικής χαλάρωσης, εξαιτίας της κακής οικονομικής κατάστασης της χώρας μας
Ιδιαίτερα καυστικός για την οικονομική κατάσταση στη χώρα, εμφανίστηκε ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος (ΤτΕ) κ. Γεώργιος Προβόπουλος τονίζοντας σε ομιλία του πως δεν υπάρχει σύγκλιση της Ελλάδας με τις άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες: «για να πετύχουμε σύγκλιση θα πρέπει να κάνουμε αυτά που κάνουν οι άλλες χώρες, οι πιο σοβαρές» σημείωσε δηκτικά. Ο κ. Προβόπουλος ανέφερε ότι η παγκόσμια οικονομία πορεύεται σήμερα εν μέσω θυέλλης, αφού βρίσκεται μπροστά στη μεγαλύτερη πιστωτική και μακροοικονομική κρίση των τελευταίων 70 χρόνων, προσθέτοντας ότι εξαιτίας της κακής δημοσιονομικής κατάστασης της χώρας μας τα περιθώρια δημοσιονομικής χαλάρωσης είναι μηδαμινά. Ο διοικητής της ΤτΕ, μιλώντας σε εκδήλωση του Ελληνοβρετανικού Επιμελητηρίου, υπογράμμισε ότι «η ενίσχυση της ζήτησης μέσω κυβερνητικών πακέτων μπορεί να γίνει μόνο από χώρες που η δημοσιονομική τους κατάσταση το επιτρέπει. Αν χώρες με προβλήματα -όπως η Ελλάδα- προχωρήσουν σε δημοσιονομική χαλάρωση θα αντιμετωπίσουν ιδιαίτερα σοβαρές επιπτώσεις. Δεν τολμώ να σκεφτώ πόσο θα αυξανόταν το κόστος δανεισμού για την Ελλάδα σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο», υπογράμμισε.
Ο διοικητής της ΤτΕ σημείωσε ότι στη φάση που διανύουμε, η χρηματοπιστωτική και η μακροοικονομική κρίση ενισχύουν η μία την άλλη, σχηματίζοντας ένα φαύλο κύκλο διπλής κατεύθυνσης. Από τη μια, η χρηματοπιστωτική αστάθεια συμπιέζει τη δραστηριότητα του πραγματικού τομέα της οικονομίας. Και, με τη σειρά της, η χωλαίνουσα οικονομική δραστηριότητα δυσχεραίνει την επάνοδο στη χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Από αυτόν τον εξαιρετικά επώδυνο σπειροειδή κύκλο η έξοδος δεν φαίνεται ότι θα είναι εύκολη ή γρήγορη.
Η Ελλάδα έχει ήδη επηρεαστεί αρνητικά τόσο στην πραγματική της οικονομία όσο και στο πιστωτικό της σύστημα, όπου η έλλειψη ρευστότητας στις διεθνείς αγορές μεταφέρεται σταδιακά ως πρόβλημα στη χρηματοδότηση των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων. «Πιστεύω ωστόσο ότι η επικείμενη εφαρμογή του κυβερνητικού σχεδίου θα αποτρέψει συνθήκες πιστωτικής ασφυξίας, επιτρέποντας πιστωτική επέκταση σημαντικά υψηλότερη από την αναμενόμενη του ονομαστικού ΑΕΠ το 2009.
Καθώς η διεθνής συγκυρία χειροτερεύει, οι μακροοικονομικές ανισορροπίες και οι διαρθρωτικές αδυναμίες της ελληνικής οικονομίας αναδεικνύονται σαφέστερα. Για τη θωράκιση της οικονομίας απέναντι στους εξωγενείς κραδασμούς και τη διατήρηση σε βάθος χρόνου υψηλών ρυθμών ανάπτυξης με χαμηλό πληθωρισμό, μόνη ασφαλής μέθοδος είναι η λυσιτελής αντιμετώπιση των ανισορροπιών και των διαρθρωτικών αδυναμιών, προκειμένου να τεθεί σε κίνηση μια μακρόπνοη, πιο εξωστρεφής, ισχυρή και διατηρήσιμη αναπτυξιακή δυναμική. Μια δυναμική που θα στηρίζεται κατά πρώτο λόγο στην ενίσχυση της παραγωγικής βάσης μέσω των επενδύσεων και της ποιοτικής αναβάθμισης του ανθρώπινου δυναμικού, στην ενδυνάμωση της ανταγωνιστικής λειτουργίας των αγορών καθώς και σε ένα ευρύ πλέγμα διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, κυρίως στον ευρύτερο δημόσιο τομέα. Μια ουσιαστική ώθηση της παραγωγικότητας, της ανταγωνιστικότητας και της προσαρμοστικότητας της οικονομίας μπορεί να επιτευχθεί μόνο με την εφαρμογή ενός μείγματος οικονομικής πολιτικής το οποίο θα δίνει έμφαση στη σταθερή βελτίωση των παραγωγικών δυνατοτήτων. Ενα τέτοιο μείγμα πολιτικής, επειδή ακριβώς συμβάλλει στην ανάπτυξη και τη σταθερότητα, θα ενισχύσει επίσης την εμπιστοσύνη των διεθνών επενδυτών και των αγορών στις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας και στη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού μας συστήματος».
Παγκόσμια αντίδραση
Ο κ. Προβόπουλος τόνισε ότι οι παγκόσμιες προκλήσεις απαιτούν παγκόσμιες και ισχυρές αποφάσεις και παρεμβάσεις. Λόγω της κλίμακας του προβλήματος και της στενής διασύνδεσης των επιμέρους οικονομιών, αποτελεσματικές λύσεις μπορούν να προκύψουν μόνο από καλά σχεδιασμένες παρεμβάσεις διεθνούς κλίμακας, που επιπλέον υλοποιούνται ενορχηστρωμένα και αποτελεσματικά. Για το τεράστιο αυτό και πολύπλοκο έργο έχουν κινητοποιηθεί οι κυβερνήσεις, οι κεντρικές τράπεζες, οι φορείς εποπτείας και οι διεθνείς οικονομικοί οργανισμοί, σε βαθμό πρωτοφανή για τα ιστορικά δεδομένα σε περιόδους ειρήνης. Και οι προσπάθειες όλων κινούνται προς δύο μείζονες κατευθύνσεις:
Πρώτον, εξουδετέρωση των χρηματοπιστωτικών κραδασμών και ελαχιστοποίηση των δυσμενών επιπτώσεών τους για τον πραγματικό τομέα της οικονομίας, δηλαδή για τις επιχειρήσεις, τους εργαζόμενους, τα νοικοκυριά. Αυτό τον στόχο έχουν, παραδείγματος χάρη, σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ενωσης, τα κυβερνητικά σχέδια διάσωσης (rescue plans) των συνολικά 2,1 δισ. ευρώ και το πακέτο δημοσιονομικής ώθησης (fiscal stimulus package), το οποίο ισοδυναμεί με 1,5 % του ΑΕΠ της Ενωσης. Και δεύτερον, θωράκιση του χρηματοπιστωτικού συστήματος με ρυθμίσεις που θα διασφαλίσουν ότι τα φαινόμενα αστάθειας, που σήμερα βιώνουμε με τόση ένταση, έκταση και διάρκεια, δεν θα εμφανιστούν ξανά στο μέλλον.
Ο κ. Προβόπουλος εκτίμησε ότι θα χρειαστούν από 2 έως 4 χρόνια για να επανασχεδιαστεί η νέα αρχιτεκτονική του χρηματοπιστωτικού συστήματος. «Το όλο οικοδόμημα χρειάζεται ανασυγκρότηση, για να ενισχυθούν ουσιαστικά οι λειτουργίες και οι αντοχές του. Και αυτό πρέπει να γίνει με τρόπους που δεν θα ισοδυναμούν με οπισθοδρόμηση στον απομονωτισμό του παρελθόντος, δηλαδή δημιουργία εκ νέου διασυνοριακών εμποδίων στις ροές των χρηματοδοτικών κεφαλαίων.
Η ανασύνταξη της παγκόσμιας πιστωτικής αρχιτεκτονικής είναι έργο πολυδιάστατο και πολύπλοκο, όπως άλλωστε συμβαίνει με όλες τις φιλόδοξες δομικές παρεμβάσεις. Η ολοκλήρωσή του θα πάρει χρόνο. Εχει όμως ήδη δρομολογηθεί και προχωρεί κανονικά, τόσο στον χώρο της Ευρωπαϊκής Ενωσης όσο και αλλού, με βάση λεπτομερείς χάρτες πορείας και συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα, τα οποία τηρούνται».
Γιαννης Παπαδοπουλος
kathimerini.gr