‘Ενα βήμα προς την εγκατάσταση της αμφιλεγόμενης αντιπυραυλικής ασπίδας στην Ευρώπη έκαναν οι Ηνωμένες Πολιτείες με την υπογραφή συμφωνίας με την Τσεχία την περασμένη Τρίτη για την εγκατάσταση τμήματος της ασπίδας στο έδαφος της δεύτερης.
Η Αμερικανίδα υπουργός Εξωτερικών Κοντολίζα Ράις δήλωσε ότι η συμφωνία, που αφορά την εγκατάσταση ραντάρ έγκαιρης προειδοποίσης, είναι «σημαντική όχι μόνο για την ασφάλεια των Ηνωμένων Πολιτειών και της Τσεχίας αλλά και για την ασφάλεια του ΝΑΤΟ και ολόκληρης της διεθνούς κοινότητας».
Οι ΗΠΑ ασκούν πιέσεις εδώ και χρόνια για την εγκατάσταση του συστήματος στην κεντρική Ευρώπη για να αντιμετωπίσουν τον κίνδυνο βαλλιστικής επίθεσης κατά των συμφερόντων των ιδίων και των συμμάχων τους από κράτη-παρείες, όπως το Ιράν. «Η διασπορά των βαλλιστικών πυραύλων δεν αποτελεί απειλή στο επίπεδο της φαντασίας», τόνισε η Ράις από την Πράγα.
Εμπόδια στη Τσεχία
Για να υλοποιηθεί η συμφωνία ΗΠΑ-Τσεχίας θα πρέπει να ξεπερασθούν ορισμένα δύσκολα εμπόδια.
Πρώτα από όλα θα πρέπει να εγκριθεί από το κοινοβούλιο. Ο κυβερνητικός συνασπισμός διαθέτει 100 από τις 200 έδρες. Οι «Πράσινοι» που συμμέτεχουν στον κυβερνητικό συνασπισμό εκφράζουν επιφυλάξεις.
Η αντιπολίτευση ζητά την διεξαγωγή δημοψηφίσματος που αν πραγματοποιηθεί μάλλον θα αποδειχθεί κόλαφος για τη κυβέρνηση μιας και οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η κοινή γνώμη είναι συντριπτικά κατά της εγκατάστασης της αντιπυραυλικής ασπίδας.
Ταυτόχρονα οι Αμερικανοί θα πρέπει να διαπραγματευθούν και μια ακόμη συμφωνία με τους Τσέχους που θα αφορά το καθεστώς που θα διέπει το στρατιωτικό προσωπικό που θα επανδρώσει το ραντάρ.
«Αγκάθι» η Πολωνία
Ακόμη και εάν ξεπερασθούν τα εμπόδια στη Τσεχία η αντιπυραυλική ασπίδα θα παραμείνει «σχέδιο επί χάρτου».
Για να λειτουργήσει θα πρέπει να πεισθούν οι Πολωνοί να δεχθούν να φιλοξενήσουν δέκα πυραυλικά αντιβαλλιστικά συστήματα. Σε αντίθεση με τους Τσέχους, οι Πολωνοί δεν δείχνουν –προς το παρόν- να ενδίδουν στις πιέσεις της Ουάσιγκτον, διεκδικώντας σαν αντάλλαγμα τον εκσυγχρονισμό των ενόπλων δυνάμεων τους.
Συγκεκριμένα, ζητούν από τους Αμερικανούς την μόνιμη εγκατάσταση στο έδαφος τους των αντιπυραυλικών συστημάτων «Πάτριοτ» που έχουν την δυνατότητα να αντιμετωπίσουν πυραύλους μέσου και μικρού βεληνεκού. Η επιμονή των Πολωνών για «Πάτριοτ» έχει να κάνει με το γεγονός ότι θεωρούν τη Ρωσία μεγαλύτερη απειλή από ότι το Ιράν.
Οι ΗΠΑ έχουν προσφέρει συστοιχία «Πάτριοτ» για ένα χρόνο και υπόσχονται ότι εάν χρειασθεί θα εξετάσουν το αίτημα της Πολωνίας για μόνιμη εγκατάσταση στο μέλλον, κάτι που όμως δεν ικανοποιεί την Βαρσοβία.
Είναι πιθανό η κεντροδεξιά κυβέρνηση της Πολωνίας να περιμένει τον νέο Αμερικανό πρόεδρο για να συνεχίσει τις διαπραγματεύσεις, γεγονός που θα δυσκολέψει τα αμερικανικά σχέδια να θέσουν την αντιπυραυλική ασπίδα σε λειτουργία μέχρι το 2012.
«Τρίζει τα δόντια» η Ρωσία
Παρά το γεγεονός ότι η ανάπτυξη της αντιπυραυλικής ασπίδας στη κεντρική Ευρώπη θα καθυστερήσει για αρκετά χρόνια ακόμη, η Ρωσία δεν χάνει την ευκαιρία να δείξει την έντονη αντίδραση της.
Όπως ήταν αναμενόμενο καταδίκασε έντονα την συμφωνία της περασμένης Τρίτης λέγωντας ότι θα «αναγκαστεί να αντιδράσει όχι με διπλωματικές μεθόδους αλλά με στρατιωτικές-τεχνικές μεθόδους». Ο Ρώσος πρόεδρος Ντμίτρι Μεντφέντεφ από την σύνοδο του G8 στην Ιαπωνία φάνηκε πιο συγκρατημένος λέγωντας ότι «δεν θα γίνουμε υστερικοί». Πρόσθεσε όμως, ότι «θα σκεφτούμε ανταποδοτικά μέτρα».
Η Ρωσία έχει απειλήσει στο πρόσφατο παρελθόν ότι θα αναγκασθεί να στρέψει τους πυραύλους της προς τις χώρες που φιλοξενούν την αντιπυραυλική ασπίδα, ενώ ο πρώην πρόεδρος και νυν πρωθυπουργός Βλαντιμίρ Πούτιν έχει κάνει λόγο για μια νέα κούρσα εξοπλισμών.
Αλλαγή στη στρατιωτική ισορροπία
Η Μόσχα ανησυχεί ότι η ανάπτυξη της αντιπυραυλικής ασπίδας κοντά στα σύνορα της αλλάζει τη στρατιωτική ισσοροπία στην Ευρώπη και ακυρώνει, εν μέρει, την στρατηγική «αποτροπής».
Εκτιμά ότι οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοι της αποκτούν ένα σημαντικό στρατιωτικό πλεονέκτημα το οποίο για να αντιμετωπίσει θα πρέπει να αναπτύξει νέους πυραύλους ικανούς να «διασπάσουν» την αντιπυραυλική ασπίδα.
‘Ελλειψη διαφάνειας;
Παράλληλα, αισθάνεται «μειωμένη» όχι μόνο για το γεγονός ότι δυο πρώην «δορυφόροι» της μετατρέπονται σε «πλατφόρμες» της αμερικανικής στρατιωτικής ισχύος αλλά και γιατί δεν έλαβε τις διαβεβαιώσεις που περίμενε από την Ουάσιγκτον ότι θα μπορεί να ελέγχει την λειτουργία της, έτσι ώστε να γνωρίζει ανά πάσα στιγμή ότι δεν στρέφεται εναντίον της.
Κατά την διάρκεια της επίσκεψης στη Μόσχα τον περασμένο Μάρτιο η υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Κοντολίζα Ράις και ο υπουργός Άμυνας, Ρόμπερτ Γκέιτς είχαν αποδεχθεί ότι η Ρωσία θα μπορεί να ελέγχει τις εγκαταστάσεις στις χώρες που τις φιλοξενούν.
Η Ουάσιγκτον ζήτησε από την Μόσχα να διαπραγματευθεί απευθείας με την Πολωνία και την Τσεχία για μόνιμη πρόσβαση στις εγκαταστάσεις. Όμως οι δυο χώρες αρνούνται κατγορηματικά την πρόσβαση Ρώσων παρατηρητών. Η Μόσχα θεωρεί ότι οι ΗΠΑ δεν άσκησαν τις πιέσεις που έπρεπε έτσι ώστε να υπάρχει διαφάνεια στη λειτουργία της αντιπυραυλικής ασπίδας.
του Τάσου Κοκκινίδη (foreignpress-gr.com)