[Κασσάνδρα]

Ένα σύννεφο αερίων επέτρεψε στους επιστήμονες να εξετάσουν πιο κοντά από ποτέ μια μαύρη τρύπα, επιβεβαιώνοντας τις θεωρίες για το πώς αυτά τα τρομερά αντικείμενα μπορούν να παράγουν τεράστιες ποσότητες ακτινών Χ και άλλων ακτινοβολιών.
Η μαύρη τρύπα πιστεύεται ότι βρίσκεται στην καρδιά ενός γαλαξία με την ονομασία NGC 1365, περίπου 60 εκατομμύρια έτη φωτός μακριά. Ο NGC 1365 είναι ένα σχετικά κοντινό παράδειγμα γαλαξία που έχει ένα ενεργό πυρήνα – ένα μικρό και έντονα φωτεινό σημείο στο κέντρο του. Αυτοί οι ενεργοί γαλαξιακοί πυρήνες συγκαταλέγονται μεταξύ των λαμπρότερων αντικειμένων στο σύμπαν.
Πιστεύεται ότι ενεργοποιούνται από μαύρες τρύπες. Η βαρύτητα στη μαύρη τρύπα απορροφά αέρια, τα οποία δεν πέφτουν άμεσα μέσα, αλλά κινούνται σπειροειδώς σε ένα επίπεδο δίσκο που ονομάζεται δίσκος προσαύξησης. Η τριβή θερμαίνει τα αέρια σε τόσο υψηλές θερμοκρασίες που εκπέμπουν όχι μόνο ορατό φως αλλά και υπεριώδες φως και ακτίνες Χ. Η θεωρία θέλει το μεγαλύτερο τμήμα των ακτίνων Χ να προέρχεται από το πιο θερμό σημείο του δίσκου προσαύξησης, κοντά στη μαύρη τρύπα.
Η περιοχή είναι υπερβολικά μικρή για να κατορθώσουν οι επιστήμονες να την εξετάσουν απευθείας, αλλά η καλή τύχη επέτρεψε σε μια ερευνητική ομάδα με επικεφαλής τον Guido Risaliti από το Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ και το Παρατηρητήριο Αρτσέτρι στη Φλωρεντία, να «ζουμάρει τουλάχιστον ένα εκατομμύριο φορές πιο κοντά» από οποιοδήποτε άλλο επίγειο οπτικό τηλεσκόπιο.
Τον Απρίλιο του 2006, όταν χρησιμοποιούσαν το διαστημικό τηλεσκόπιο Chandra για να καταγράψουν τον NGC 1365, οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι το συνήθως καθαρό σήμα ακτινών Χ σταμάτησε ξαφνικά. Πιστεύουν ότι ένα σύννεφο αερίων που περιστρέφεται γύρω από τη μαύρη τρύπα, έτυχε να περάσει μπροστά από το οπτικό σημείο των επιστημόνων, εμποδίζοντας για λίγο τις ακτίνες Χ. Έγινε πολύ γρήγορα –μέσα σε λιγότερο από δύο μέρες-, πράγμα που σημαίνει ότι το μέγεθος της πηγής των ακτίνων Χ δεν μπορεί να είναι πολύ μεγάλο. Οι αστρονόμοι υπολογίζουν ότι δεν πρέπει να έχει διάμετρο μεγαλύτερη από ένα δισεκατομμύριο χιλιόμετρα. Πιστεύεται ότι είναι περίπου 10 φορές το μέγεθος του ορίζοντα γεγονότων της μαύρης τρύπας, το σημείο δηλαδή απ’ όπου τίποτα δεν μπορεί να διαφύγει.
Αυτά τα εξαιρετικά θερμά αέρια που εκπέμπουν τις ακτίνες Χ, θα περιστρέφονται για περίπου 100 χρόνια πριν καταλήξουν να πέσουν μέσα στον ορίζοντα γεγονότων. Ο Risaliti πιστεύει ότι και το σύννεφο που προκάλεσε αυτή την ιδιόμορφη έκλειψη, είναι αρκετά κοντά στη μαύρη τρύπα, σε απόσταση όπου η βαρύτητα είναι επαρκής ώστε να οδηγήσει το σύννεφο σε γρήγορη περιδίνηση.