[Xavier]

Τις εκτιμήσεις για τα εναπομείναντα αποθέματα πετρελαίου αμφισβήτησαν επιστήμονες, προειδοποιώντας ότι το τέλος των αποθεμάτων είναι πιο κοντά από ότι οι κυβερνήσεις και οι πετρελαϊκές επιχειρήσεις είναι διατεθειμένες να παραδεχθούν. Η στατιστική μελέτη της British Petroleum (BP) για την παγκόσμια ενέργεια η οποία δημοσιεύθηκε στις 13 Ιουνίου, φαίνεται να δείχνει ότι υπάρχουν “αποδεδειγμένα” αποθέματα πετρελαίου ικανά για να τροφοδοτήσουν τον κόσμο με την ισχύουσα κατανάλωση για 40 χρόνια. Η μελέτη αυτή που είναι βασισμένη σε επίσημες μετρήσεις, πήγε περισσότερο πίσω την εκτίμηση για το τέλος των πετρελαϊκών αποθεμάτων.

Από την άλλη όμως, επιστήμονες του Κέντρου Ανάλυσης της Μείωσης των Πετρελαϊκών αποθεμάτων (Oil Depletion Analysis Centre) με έδρα το Λονδίνο, υποστηρίζουν ότι η παγκόσμια παραγωγή πετρελαίου θα φθάσει στο μέγιστό της τα επόμενα τέσσερα χρόνια πριν ξεκινήσει να εμφανίζει φθίνοντα ρυθμό παραγωγής, το οποίο θα επηρεάσει αρνητικά την παγκόσμια οικονομία και τον τρόπο ζωής των κατοίκων του πλανήτη. Σύμφωνα με την ίδια θεωρία η κατανάλωση πετρελαίου θα καλύψει τις προσφερόμενες ποσότητες των υπαρχόντων κοιτασμάτων και αυτών που δυνητικά θα ανακαλυφθούν στο μέλλον και έτσι θα ξεκινήσει η σταδιακή μείωση των παγκοσμίων αποθεμάτων. Ο Colin Campbell , επικεφαλής του κέντρου, δήλωσε ότι “είναι μια πάρα πολύ απλή θεωρία θα μπορούσε να την καταλάβει και ο απλός θαμώνας ενός μπαρ. Το ποτήρι ξεκινάει γεμάτο και όσο πιο γρήγορα πίνεις, τόσο πιο γρήγορα θα αδειάσει”.

Ο δρ. Campbell έχει διατελέσει ως επικεφαλής τμημάτων γεωλογίας και αντιπρόεδρος σε μεγάλες πετρελαϊκές επιχειρήσεις συμπεριλαμβανομένων των BP, Shell, Fina, Exxon και ChevronTexaco. Εξηγεί λοιπόν, ότι η κορύφωση της άντλησης του μαύρου χρυσού από τα κοιτάσματα που ήταν εύκολα και προσιτά στην εξαγωγή έχει ήδη περάσει από το 2005. Ακόμα και αν η άντληση καταστεί δυνατή από τις δύσκολες περιοχές εξαγωγής όπως σε μεγάλο βάθος πυθμένων θαλασσών ή από τα αποθέματα που υπάρχουν στις πολικές περιοχές του πλανήτη, η κορύφωση της παραγωγής θα έρθει έως το 2011. Το σενάριο αυτό αρνείται απερίφραστα ο επικεφαλής του οικονομικού τμήματος της BP, PeterDavies μη αποδεχόμενος τις θεωρίες περί “κορύφωσης της παραγωγής”. “Δεν πιστεύουμε πως υπάρχει ένας τόσο απόλυτος περιορισμός των αποθεμάτων. Όταν φτάσουμε σε κορύφωση της παραγωγής είναι τόσο πιθανό να προέλθει αυτό από όξυνση της κατανάλωσης, ίσως και λόγω της πολιτικής για την αλλαγή του κλίματος, όσο και από την όξυνση της παραγωγής”.

Τα τελευταία χρόνια το κάποτε υπολογιζόμενο κενό που υπήρχε μεταξύ δυνατότητας παραγωγής και κατανάλωσης έχει στενέψει αισθητά, ενώ το περασμένο έτος αυτό κόντεψε να εκλείψει. Οι συνέπειες από ένα έλλειμμα θα ήταν ανυπολόγιστες. Σε περίπτωση που η κατανάλωση αρχίσει να υπερβαίνει την παραγωγή ακόμα και ελάχιστα, η τιμή του αργού πετρελαίου θα απογειωθεί σε περισσότερα από 100 δολάρια ανά βαρέλι, ενώ μία παγκόσμια ύφεση των οικονομιών θα ήταν το φυσικό επακόλουθο.

Ο Jeremy Legget, ένας γεωλόγος με οικολογική συνείδηση όπως και ο δρ. Campbell, έκανε γνωστή τη θεωρία της κορύφωσης του πετρελαίου στο ευρύ κοινό με το βιβλίο του Half Gone: Oil, Gas, Hot Air and the Global Energy Crisis. Στο βιβλίο του συγκρίνει την βιομηχανική και κυβερνητική απροθυμία για να αντιμετωπίσουν το αναμενόμενο τέλος του πετρελαίου, με εκείνη για τα μέτρα ενόψει των κλιματολογικών αλλαγών. “Μου θυμίζει τότε που κανείς δεν άκουγε και αγνοούσαν τους επιστήμονες όταν εκείνοι προειδοποιούσαν για την δραστική άνοδο της θερμοκρασίας του πλανήτη”, τόνισε. “Τότε εμείς, όπως και τώρα, προβλέψαμε ακριβώς το ρυθμό των κλιματολογικών αλλαγών και αναρωτιόμασταν αν θα μας άκουγαν ποτέ.” Το 1999, τα αποθέματα της Μεγάλης Βρετανίας στη Βόρεια θάλασσα έφτασαν σε κορύφωση, αλλά ακόμα και δύο χρόνια έπειτα ήταν προφανές ότι υπήρχε δυσκολία στους επίσημους κύκλους να το παραδεχθούν. “Το να παραδεχθούν ότι δεν μπορούν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της κατανάλωσης δεν υπήρχε στις επιλογές των κυβερνώντων. Στην πραγματικότητα αυτό συνιστά προδοσία”, συνέχισε ο κ. Legget.

Σε ένα πράγμα στο οποίο οι αναλυτές πετρελαίου συμφωνούν είναι ότι η μείωση του αριθμού της παραγωγής πετρελαίου ακολουθεί μία υπολογισμένη μειωτική καμπύλη. Από το 1956 ο M King Hubbert, γεωλόγος της Shell, έφτιαξε ένα μαθηματικό μοντέλο για να υπολογίσει την παραγωγή του Αμερικανικού πετρελαίου. Ο Hubbert στην έκθεση του δείχνει πως στην αρχή της παραγωγής από οποιαδήποτε γεώτρηση παρουσιάζεται μια καμπύλη ανόδου και έπειτα ακολουθεί μια σταθερή πορεία πριν έρθει η τελική πτώση. Η πρόβλεψή του πως η κορύφωση της συνολικής παραγωγής πετρελαίου των ΗΠΑ θα ερχόταν το 1969 σατιρίστηκε από συνάδελφούς του που υποστήριζαν ότι η παραγωγή θα μπορούσε να αυξάνεται για πάντα. Η κορύφωση αυτή ήρθε όμως το 1970 και έκτοτε δεν έχει αμφισβητηθεί ποτέ το μοντέλο του Hubbert.

Τη δεκαετία του 1970 ο Chris Skrebowski ήταν ο υπεύθυνος για τον μακροχρόνιο σχεδιασμό πολιτικής της BP. Σήμερα είναι ανάμεσα στα μέλη που συντάσσουν τη στατιστική μελέτη και ταυτόχρονα ένας από τον μεγάλο αριθμό εκείνων που αμφιταλαντεύονται ανάμεσα σε αυτήν και την θεωρία της κορύφωσης. “ Ήμουν αρκετά δύσπιστος απέναντι της”, παραδέχεται. “Θα έχουμε ικανοποιητικό ρυθμό παραγωγής για τα επόμενα δύο με δυόμισι χρόνια. Μετά από αυτά η κατάσταση θα αρχίσει να επιδεινώνεται.”

Σε αυτό που κανείς, ούτε ακόμα και η BP, διαφωνεί είναι ότι η ζήτηση απλώνεται σαν ωκεανός. Οι ταχείς ρυθμοί ανάπτυξης σε κράτη όπως η Κίνα και η Ινδία και σε συνδυασμό με την εξάρτηση του κόσμου από το πετρέλαιο, σημαίνουν ανάγκη για ακόμα περισσότερα αποθέματα που θα πρέπει να καλυφθούν με κάποιο τρόπο. Η έκθεση της BP δείχνει ότι η παγκόσμια ζήτηση έχει μεγαλύτερο ρυθμό αύξησης σε σχέση με το δεύτερο μισό της δεκαετίας του 1990. Σήμερα καταναλώνουμε περίπου 85 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. Σύμφωνα με τις πιο συντηρητικές προβλέψεις από τη Διεθνή Επιτροπή Ενέργειας (International Energy Agency) ο αριθμός θα αυξηθεί στα 113 εκ. βαρέλια ημερησίως έως το 2030.

Τα δύο τρίτα των παγκόσμιων αποθεμάτων πετρελαίου κείτονται στη Μέση Ανατολή και η αυξημένη ζήτηση θα πρέπει να αντιμετωπιστεί με πετρέλαιο που θα προέρχεται από εκείνη την περιοχή. Η έκθεση της BP είναι η πιο ευρέως διαδεδομένη και χρησιμοποιούμενη για τον υπολογισμό των παγκόσμιων αποθεμάτων, αλλά ο Δρ Campbell τονίζει ότι πρόκειται για μια περίληψη προβλέψεων που παρέχεται από τις κυβερνήσεις και τις εταιρείες πετρελαίου. Όπως χαρακτηριστικά εξηγεί ο Δρ Campbell “εάν ήμουν το αφεντικό μιας εταιρείας πετρελαίου, δεν θα έλεγα ποτέ την αλήθεια. Δεν είναι μέρος του παιχνιδιού κάτι τέτοιο”.

Έρευνα που πραγματοποιήθηκε στα τέσσερα κράτη με τα μεγαλύτερα γνωστά αποθέματα (Σαουδική Αραβία, Ιράν, Ιράκ και Κουβέιτ) αποκάλυψε έντονους προβληματισμούς. Το περασμένο έτος στο Κουβέιτ, ένας δημοσιογράφος ανακάλυψε έγγραφα σύμφωνα με τα οποία ο πραγματικός αριθμός των αποθεμάτων στη χώρα ήταν σχεδόν ο μισός από ότι ήταν γνωστό. Φέτος το Ιράν έγινε ο πρώτος κυριότερος παραγωγός πετρελαίου που εισήγαγε δελτία διανομής πετρελαίου, γεγονός που αντικατοπτρίζει κατά κάποιον τρόπο την κατάσταση των αποθεμάτων. Ο Sadad al-Huseini γνωρίζει για τα αποθέματα της Σαουδικής Αραβίας όσο κανένας άλλος. Διατέλεσε ως ανώτερος επικεφαλής της πετρελαιοπαραγωγής του Βασιλείου, από όπου και συνταξιοδοτήθηκε πριν 2 χρόνια και η άποψή του για το κατά πόσο η Σαουδική παραγωγή μπορεί να αυξηθεί είναι συγκρατημένη. “Το πρόβλημα είναι ότι η ζήτηση αυξήθηκε από 79 εκ. βαρέλια ημερησίως το 2002 σε 84,5 εκ. βαρέλια το 2004. Κάθε χρόνο η ζήτηση αυξάνεται σε 2 με 3 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. Είναι σαν να ζητάμε κάθε χρόνο αύξηση τόση όση η συνολική ζήτηση της Σαουδικής Αραβίας”, δήλωσε στους New York Times. “Κάτι τέτοιο δεν μπορεί να συνεχίζεται για πάντα”.

world.gr