Δημόσια τράπεζα βλαστικών κυττάρων σύντομα και στη Θεσσαλονίκη

[Xavier]

Την ίδρυση δημόσιας ερευνητικής τράπεζας βλαστοκυττάρων στο νοσοκομείο Παπαγεωργίου της Θεσσαλονίκης προωθεί η ηγεσία του υπουργείου Υγείας.

Σήμερα, η μοναδική δημόσια τράπεζα στην Ελλάδα λειτουργεί στην Ακαδημία Αθηνών και διαθέτει 400-500 δείγματα. Όπως ανακοίνωσε ο υφυπουργός Υγείας Αθανάσιος Γιαννόπουλος, στο πλαίσιο του 22ου Βορειοελλαδικού Ιατρικού Συνεδρίου που πραγματοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη, πρόκειται να συγκροτηθεί άμεσα ειδική επιτροπή προδιαγραφών ώστε να υπάρξει νομοθετική ρύθμιση για τις τράπεζες βλαστοκυττάρων.

Τα βλαστικά κύτταρα είναι κύτταρα που μπορούν να δώσουν μια μεγάλη ποικιλία διαφορετικών ιστών για μεταμόσχευση. Τα πλέον «ευέλικτα» βλαστικά κύτταρα απομονώνονται από έμβρυα που δημιουργούνται με εξωσωματική γονιμοποίηση, ενώ άλλα απομονώνονται από το αίμα του ομφάλιου λώτου των νεογνών ή και από το μυελό των οστών των ενηλίκων.

Στις δημόσιες και ιδιωτικές τράπεζες φυλάσσονται βλαστικά κύτταρα του ομφάλιου λώρου, τα οποία έχουν χρησιμοποιηθεί πειραματικά για τη θεραπεία διαφόρων αιματολογικών παθήσεων, κυρίως νεοπλασιών όπως η λευχαιμία.

Πολλοί γονείς επιλέγουν να καταψύξουν βλαστοκύτταρα των παιδιών τους με την ελπίδα ότι θα μπορέσουν να αντιμετωπίσουν τυχόν παθήσεις τους στο μέλλον. Ωστόσο, τα ίδια κύτταρα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη θεραπεία άλλων παιδιών, εφόσον είναι συμβατά με το λήπτη.

Όπως εξήγησε στο συνέδριο ο Ιωάννης Μπόντης, καθηγητής Μαιευτικής και Γυναικολογίας και πρόεδρος της Ιατρικής Σχολής του ΑΠΘ, για να βρεθεί συμβατό δείγμα βλαστοκυττάρων για μεταμόσχευση πρέπει να ελεγχθούν περισσότερα από 20.000 δείγματα από τον ομφάλιο λώρο ή τον μυελό των οστών.

Μεταμόσχευση βλαστικών κυττάρων έχει χρησιμοποιηθεί με επιτυχία για την ίαση του συνδρόμου της οξείας συνδυασμένης ανοσοανεπάρκειας. Ένας ασθενής που υποβλήθηκε στη θεραπεία το 2000 ζει μέχρι σήμερα σήμερα υγιεής, ωστόσο σε άλλες περιπτώσεις παρουσιάστηκαν επιπλοκές που οδήγησαν στο θάνατο.

«Είναι μία πολλά υποσχόμενη θεραπεία, αλλά έχουμε πολύ δρόμο μπροστά μας» είπε ο κ. Μπόντης. Προέβλεψε ότι στο μέλλον τα βλαστοκύτταρα θα θεραπεύουν τα άτομα με μεσογειακή αναιμία, που σήμερα είναι αναγκασμένα να υποβάλλονται σε μεταγγίσεις αίματος.

Όσον αφορά τον τρόπο λειτουργίας των ιδιωτικών και δημόσιων τραπεζών, το μοντέλο που προτάθηκε στην Ισπανία φαίνεται να είναι το πλέον αποτελεσματικό και υγιές. Κάθε δείγμα θεωρείται ότι ανήκει ταυτόχρονα και στον γονέα και στη δημόσια δεξαμενή. Αν κάποιος χρειαστεί το δείγμα, η τράπεζα ρωτάει τον γονέα αν θέλει να το χαρίσει ή όχι. Αν το χαρίσει θα του επιστραφεί το ποσό που έχει καταβάλει ή θα δεσμευθεί η τράπεζα να του βρει ένα εναλλακτικό συμβατό δείγμα.

Σε κάθε περίπτωση, το κόστος είναι μεγάλο. Η επεξεργασία κοστίζει 500-600 ευρώ ανά δείγμα, πέραν του κόστους της συντήρησης και των αναλύσεων. Για να επιβιώσουν οι τράπεζες πρέπει να χρεώνουν τον υποψήφιο λήπτη έως και 25.000 ευρώ. Οι μεταμοσχεύσεις που έχουν πραγματοποιθεί μέχρι σήμερα στην Ελλάδα για αιματολογικά νοσήματα δεν χρεώθηκαν στους λήπτες.

Στη Γαλλία λειτουργούν σήμερα μόνον δύο τράπεζες, καθώς αρκετές αναγκάστηκαν να κλείσουν λόγω του υψηλού κόστους.