Μικρές... Παράξενες... Ειδήσεις

[Κασσάνδρα]

Τι είναι η λοβοτομή και ποιος την εφηύρε;

Η λοβοτομή είναι μια χειρουργική επέμβαση με την οποία ο γιατρός αποκόπτει τις νευρικές ενώσεις ανάμεσα στους μετωπιαίους λοβούς και στον υπόλοιπο εγκέφαλο. Με τον τρόπο αυτό απενεργοποιεί ορισμένες σημαντικές λειτουργίες του εγκεφάλου.
Την εφηύρε το 1935 ο Πορτογάλος νευροχειρουργός Έγκας Μόνιτζ, ο οποίος άρχισε να την εφαρμόζει πειραματικά σε ασθενείς του ψυχιατρείου της Λισσαβόνας. Η εφεύρεση αυτή του χάρισε το Βραβείο Νομπέλ το 1949, αν και σήμερα η πρακτική αυτή επικρίνεται σφοδρά. Ο Μονίτζ παρατήρησε ότι τα συμπτώματα σοβαρών νοητικών ασθενειών όπως η σχιζοφρένεια εξαφανίζονταν άμεσα σε ανθρώπους στους οποίους είχε γίνει λοβοτομή. Εντούτοις υποτίμησε το γεγονός ότι οι βλάβες που προκαλούνταν στον εγκέφαλο ήταν πολύ μεγαλύτερες από τα οφέλη. Μετά τη θεραπεία πολλοί ασθενείς γίνονταν φυτά. Παρ’ όλα αυτά, η λοβοτομή εφαρμόστηκε ευρέως μέχρι τη δεκαετία του 1950 σε χιλιάδες ανθρώπους που υπέφεραν από νοητικές παθήσεις καθώς και σε υπερδραστήρια παιδιά και κρατουμένους που θεωρούνταν επικίνδυνοι. Στους μεγαλύτερους υποστηρικτές της λοβοτομής στις ΗΠΑ συγκαταλέγεται ο γιατρός Ουόλτερ Φρίμαν. Τη δεκαετία του 1950 περιδιάβαινε στη χώρα για να κάνει χιλιάδες λοβοτομές με μια γρήγορη τεχνική δικής του επινόησης. Χρησιμοποιούσε μια μικρή μύτη τρυπανιού με την οποία διείσδυε από το αφτί στο κρανίο. Αφού έφτανε στον μετωπιαίο λοβό, έκοβε τα επίμαχα νεύρα χτυπώντας απότομα το τρυπάνι με ένα μικρό σφυρί.

[Κασσάνδρα]

Γιατί οι αρκούδες πάντα φέρουν τα ίδια σχέδια στη γούνα τους;

Τα ασπρόμαυρα σημάδια στη γούνα των γιγαντιαίων πάντα (Ailuropoda melanoleuca) δεν αποτελούν καμουφλάζ, ιδιαίτερα τα μαύρα μπαλώματα που τα κάνουν να ξεχωρίζουν ακόμα κι όταν χιονίζει.
Άλλωστε μοναδικός τους εχθρός είναι ο άνθρωπος, αφού δεν απειλούνται από κάποιο αρπακτικό. Τα σχήματα πάνω στο δέρμα τους χρησιμεύουν για να αναγνωρίζονται εύκολα μεταξύ τους μέσα στα πυκνά δάση. Οι αρκούδες πάντα είναι ιδιόμορφα ζώα. Καταστρέφουν τεράστιες εκτάσεις προκειμένου να βρουν την τροφή τους. Είναι διακριτά στο περιβάλλον όπου ζουν, γι’ αυτό κρατούν σε απόσταση τα ζώα που κινούνται γύρω τους. Το κυριότερο όμως είναι ότι χάρη στα μοτίβα της γούνας τους εντοπίζουν εύκολα το σύντροφό τους όταν θέλουν να ζευγαρώσουν.

[Κασσάνδρα]

Γιατί τα σαρκοφάγα θηλαστικά δεν αρρωσταίνουν όταν τρώνε ωμό κρέας;

Επειδή το πεπτικό τους σύστημα είναι πολύ διαφορετικό από το δικό μας.
Έχουν πιο κοντό έντερο, ικανό να διασπά ταχύτατα τις πρωτεΐνες. Το έντερο του ανθρώπου είναι μακρύτερο επειδή επεξεργάζεται ουσίες που χωνεύονται δυσκολότερα. Η συγκέντρωση μεγάλων ποσοτήτων κρέατος μέσα σ’ αυτό το μακρύ εντερικό σωλήνα προκαλεί δυσκοιλιότητα. Παρ’ όλα αυτά, η παραδοσιακή διατροφή των Εσκιμώων είναι αυτή ενός σαρκοφάγου ζώου. Το μυστικό τους είναι ότι τρώνε ολόκληρο το ζώο και όχι μόνο το κρέας του. Ακόμα κι ένας σκύλος, ο οποίος τρέφεται αποκλειστικά με στεγνό κρέας, αρρωσταίνει αν δε λαμβάνει και τις ουσίες που βρίσκονται στο δέρμα, στο μεδούλι ή στα έντερα του ζώου.

[Κασσάνδρα]

Πόσο γρήγορα πρέπει να πετάει ένα αεροπλάνο για να βλέπουν οι επιβάτες του ένα συνεχές ηλιοβασίλεμα;

Για να παραμείνει ο ήλιος στο δυτικό ορίζοντα πρέπει να πετάμε γύρω από το γεωγραφικό πλάτος στο οποίο βρισκόμαστε με την ταχύτητα περιστροφής της Γης.
Οι «κυνηγοί» του ηλιοβασιλέματος στον Ισημερινό χωρίζουν την περιφέρεια της Γης σε 40.092 χμ. ανά 24ωρο για να βρουν την απάντηση, δηλαδή 2.093 χμ. ανά ώρα. Καθώς κινούμαστε σε υψηλότερα γεωγραφικά πλάτη, η ταχύτητα επιφανειακής περιστροφής μειώνεται. Φυσικά μπορούμε να κάνουμε ένα ταξίδι στο Βόρειο Πόλο για να απολαύσουμε το ηλιοβασίλεμα από το ιγκλού μας επί τριάντα συνεχόμενες ημέρες. Έτσι αποφεύγουμε και το τζετ λαγκ!

[Κασσάνδρα]

Αληθεύει ότι το Big Mac είναι οικονομικός δείκτης;

Ναι. Ο δείκτης Big Mac προτάθηκε το 1986 από το εβδομαδιαίο οικονομικό περιοδικό The Economist ως δείκτης της αξίας ανταλλαγής χρημάτων.
Βασίζεται στη Θεωρία της Ισότητας της Αγοραστικής Δύναμης, σύμφωνα με την οποία το ίδιο καταναλωτικό αγαθό πρέπει να έχει το ίδιο κόστος σε δολάρια σε όλες τις χώρες του κόσμου.
Το χάμπουργκερ των McDonald’s ταιριάζει απόλυτα σ’ αυτή την περίπτωση. Το Bic Mac πωλείται σε 119 χώρες και η ποιότητα, τα συστατικά καθώς και ο αριθμός των υπαλλήλων που το παρασκευάζουν δε διαφοροποιούνται από το Πεκίνο μέχρι τη Νέα Υόρκη. Ωστόσο ένα Big Mac δεν κοστίζει το ίδιο παντού, γιατί η διαμόρφωση της τιμής του εξαρτάται από την ισχύ του νομίσματος της χώρας όπου πωλείται σε σχέση με το δολάριο.

[Κασσάνδρα]

Πώς γράφτηκαν τα σημεία του ορίζοντα στην πυξίδα;

Περί το 220 π.Χ, μάγοι στην Κίνα ανακάλυψαν ότι ένα σιδηρομετάλλευμα, το μαγνητικό οξείδιο του σιδήρου ή μαγνητίτης, έχει την ιδιότητα να ευθυγραμμίζεται στην κατεύθυνση Βορρά-Νότου.
Από τον 11ο αιώνα οι ναυτικοί τον χρησιμοποιούσαν για να προσανατολίζονται. Σύντομα όμως τον αντικατέστησαν με μια σιδερένια βελόνα την οποία μαγνήτιζαν τρίβοντάς τη πάνω σ’ ένα κομμάτι μαγνητίτη.
Την ίδια εποχή οι Ευρωπαίοι ναυτικοί είχαν διακρίνει στον ορίζοντα 32 ισομερείς κατευθύνσεις καθεμιά από τις οποίες αντιστοιχούσε σ’ έναν άνεμο. Το όνομα του βόρειου ανέμου προέρχεται από την ελληνική μυθολογία, από τη μορφή του κραταιού γενειοφόρου Βορέα. Αργότερα οι χαρτογράφοι δημιούργησαν το «ανεμολόγιο», αστεροειδές σχήμα πάνω στο οποίο κατέγραφαν τις διευθύνσεις των υπόλοιπων ανέμων. Έτσι σημείωναν το Βορρά μ’ ένα βέλος στο άνω μέρος του σχήματος. Ο δυτικός άνεμος ήταν ο Ζέφυρος. Ο Όμηρος τον περιγράφει σαν ένα άγριο άνεμο, ωστόσο οι μεταγενέστεροι συγγραφείς τον απέδιδαν σαν απαλή αύρα. Τον ανατολικό άνεμο ή Εύρο σημείωναν μ’ ένα σταυρό, εκφράζοντας την κοινή πίστη ότι ο Παράδεισος βρισκόταν στα ανατολικά.
Η μαγνητική πυξίδα χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά στην Ευρώπη του 13ου αιώνα. Αρχικά τη θεωρούσαν αναξιόπιστη, γι’ αυτό επαλήθευαν μόνο το είδος του ανέμου. Από τις αρχές του 18ου αιώνα η χρήση της διαδόθηκε μεταξύ των ναυτικών. Τοποθετούσαν τη μαγνητική βελόνα σ’ ένα ανεμολόγιο όπου ήταν σημειωμένα πάνω του τα τέσσερα κύρια σημεία του ορίζοντα και όχι τα τριάντα δύο.

[Κασσάνδρα]

Σκότωσε η μολυβδίαση τους αρχαίους Ρωμαίους;

Η μολυβδίαση ήταν κοινή ασθένεια στη ρωμαϊκή αυτοκρατορία, όμως ελάχιστοι ιστορικοί υποστηρίζουν ότι ήταν η αιτία της πτώσης της.
Μόλυβδος υπήρχε τόσο στους σωλήνες του νερού και στα οικιακά σκεύη όσο και στα χρώματα που χρησιμοποιούσαν για να βάψουν το πρόσωπό τους. Όταν πριν από 2.000 χρόνια η Ρώμη βρισκόταν στο απόγειό της, εμφανίστηκε υψηλή συγκέντρωση μολύβδου στα χιόνια. Πάντως οι περισσότερες περιπτώσεις δηλητηρίασης από μολυβδίαση σχετίζονταν με τη διατροφή. Μαγείρευαν τα φρούτα σε σκεύη από μόλυβδο και στη συνέχεια τα χρησιμοποιούσαν για να γλυκάνουν το κρασί. Ο μόλυβδος διαλυόταν αμέσως στα όξινα φρούτα και μέσα στο κρασί.
Ρωμαίοι συγγραφείς παρατήρησαν ότι οι αριστοκράτες είχαν περισσότερες πιθανότητες να υποφέρουν από ποδάγρα, κολικούς και υδρωπικία σε σχέση με τις εργαζόμενες τάξεις, γιατί αυτοί έπιναν μεγάλες ποσότητες κρασιού. Οι ασθενείς ένιωθαν μια δυσάρεστη μεταλλική γεύση στο στόμα, κάτι που εξηγεί γιατί οι Ρωμαίοι έτρωγαν συχνά πικάντικα φαγητά. Τέλος, έρευνα στα οστά 33 παιδιών που βρέθηκαν θαμμένα σε κοιμητήριο κοντά στο Λάιντεν της Ολλανδίας, αποδεικνύει ότι ο μέσος όρος συγκέντρωσης μολύβδου ήταν 0,01%, κατά πενήντα φορές μεγαλύτερος από τα ποσοστά που εντοπίζονται στα σημερινά παιδιά.

[Κασσάνδρα]

Από πού προέρχεται η λέξη "λεσβία";

Η λέξη "λεσβία" προέρχεται από το όνομα της νήσου Λέσβου, όπου το 630 π.Χ. γεννήθηκε και πέρασε μεγάλο μέρος της ζωής της η αρχαία λυρική ποιήτρια Σαπφώ.
Το σπίτι της ήταν κέντρο καλλιτεχνικής, θρησκευτικής και ομοφυλοφιλικής κοινότητας, στην οποία συμμετείχαν νέες κοπέλες που δεν είχαν φτάσει ακόμα σε ηλικία γάμου.
Στην αρχαία Ελλάδα τέτοιου είδους θεσμοί ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένοι, κυρίως όμως ανάμεσα στους νεαρούς άντρες Σύμφωνα με αρχαίες πηγές, η Σαπφώ ήταν παντρεμένη μ' έναν πάμπλουτο έμπορο και είχε μία κόρη.
Στην αρχαιότητα επικρατούσε ο θρύλος -πιθανόν επινόηση των αττικών κωμωδοποιών- ότι ερωτεύτηκε τον πανέμορφο Φάωνα και για χάρη του αυτοκτόνησε πέφτοντας από τους βράχους του ακρωτηρίου Λευκάτα.
Τα επίθετα "σαπφικός" και "λεσβιακός", που υποδηλώνουν το γυναικείο ομοφυλοφιλικό έρωτα, χρησιμοποιήθηκαν για πρώτη φορά κατά την Αναγέννηση.

[Κασσάνδρα]

Τι γλώσσα είναι η μπαλαϊμπαλάν;

Η μπαλαϊμπαλάν είναι ένα ιερό ιδίωμα που ανέπτυξε η σέκτα των δερβίσηδων ουρούφι κατά το 16ο αιώνα. Θεωρείται η πρώτη τεχνητή γλώσσα που επινοήθηκε συνειδητά από τον άνθρωπο.
Τεχνητή θεωρείται μια γλώσσα ή γραφή η οποία δημιουργήθηκε για να εξυπηρετήσει συγκεκριμένους σκοπούς. Η μπαλαϊμπαλάν ήταν μια μυστική κρυπτογραφική γλώσσα που είχε ως στόχο να μη γίνεται κατανοητή.
Ελάχιστα γνωρίζουμε για τη γλώσσα αυτή. Στις μέρες μας έφτασε μόνο ένα θρησκευτικό κείμενο με πρωτότυπο λεξιλόγιο, αλλά σύνταξη ίδια μ' εκείνη της αραβικής γλώσσας.

[Κασσάνδρα]

Ποια ήταν τα χαρακτηριστικά της Μεγάλης Χλεύης ή Μεγάλης Κοροϊδίας;

Έτσι αποκαλούσαν οι Γερμανοί το εκπληκτικό κανόνι που κατασκεύασαν στα τέλη του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, όμως το επίσημο όνομά του ήταν Κανόνι του Γουλιέλμου, προς τιμήν του Γερμανού αυτοκράτορα.
Είχε σχεδιαστεί από τεχνικούς των χαλυβουργείων Κρουπ για να πλήττει γαλλικούς και αγγλικούς στόχους από απόσταση 100 χιλιομέτρων. Μετά από πολλές μελέτες και δοκιμές κατασκευάστηκε ένα βαρύ πυροβόλο με διάμετρο 210 χιλιοστά και μήκος 28 μέτρα. Η οβίδα είχε μήκος μισό μέτρο και ζύγιζε 106 κιλά, εφτά από τα οποία ήταν ρινίσματα σιδήρου. Δύο τέτοια κανόνια χρησιμοποιήθηκαν το πρωί της 23ης Μαρτίου του 1918 κι έπληξαν από το Κρεπί-αν-Λαονίς -πόλη που είχαν καταλάβει οι Γερμανοί- το Παρίσι (σε απόσταση 121 χιλιομέτρων), με πρώτο πλήγμα την Πλατεία Δημοκρατίας.
Τις επόμενες μέρες έριξαν 351 οβίδες, όμως λόγω φθορών η κάννη έπρεπε να αντικαθίσταται κάθε 60-70 βολές. Οι οβίδες είχαν αρχική ταχύτητα 1.600 μέτρα το δευτερόλεπτο, στην παραβολή έφτανε σε ύψος τα 29 χιλιόμετρα και απαιτούνταν μερικά μόνο λεπτά για να πλήξει το στόχο.