Φτιάχνοντας μια κοινότητα χρηστών

[R@tNET]

Οι περισσότερες κοινότητες χρηστών ακολουθούν μια τυπική συνταγή - οι αρχάριοι ρωτούν, και ένα επίλεκτο τμήμα έμπειρων απαντούν. Όμως με αυτό τον τρόπο η κοινότητα αναπτύσσεται αργά, ενώ μένει και ένα τεράστιο κενό στη μέση του φάσματος των χρηστών, όπου οι περισσότεροι αποχωρούν. Αν θέλουμε να έχουμε πιο ενεργούς τους αρχάριους και τους μέτρια προχωρημένους χρήστες (και να μεγαλώσουμε το ποσοστό αυτών που απαντούν), πρέπει νωρίτερα να τους ωθούμε να απαντούν αντί μόνο να ρωτούν. Αλλά αυτό αφήνει δύο μεγάλα ερωτηματικά:

1. Πως τους κινητοποιούμε;
2. Πως τους αποτρέπουμε απ' το να δίνουν πρόχειρες απαντήσεις;

Για την ακρίβεια αυτό δεν είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα στις πιο πολλές κοινότητες χρηστών. Εκεί που πραγματικά χαλάει η δουλειά είναι όταν ένας νέος ή αρχάριος χρήστης κάνει μια "χαζή" ερώτηση. Οι πιο αλληλέγγυες και ευημερούσες κοινότητες έχουν μια κουλτούρα που ενθαρρύνει τους χρήστες να ρωτούν. Ακολουθούν μια πολιτική χαμηλής ή καθόλου ανοχής στην ειρωνεία και γελοιοποίηση, την οποία οι διαχειριστές επιβάλλουν με αυστηρότητα. Με άλλα λόγια, αναγκάζοντας όλα τα μέλη να είναι επαρκώς ευγενικά προς τους νέους, οι αρχάριοι νιώθουν ελεύθεροι να κάνουν ερωτήσεις και δε χρειάζεται να τις ξεκινούν με το "Ξέρω ότι μάλλον είναι χαζή ερώτηση, αλλά...".

Ακριβώς αυτή η ιδέα οδήγησε στη δημιουργία του javaranch... Το 1997, το newsgroup comp.lang.java ήταν πολύ άσχημο μέρος για να ρωτά κανείς. Ακόμα κι αν ήσουν αρκετά γενναίος για να κάνεις μια προφανώς ανόητη ερώτηση, η κοροϊδία που εισέπραττε ήταν αρκετή ώστε να μη το ξαναεπιχειρήσεις. Και χωρίς ερωτήσεις από τα μέλη, η κοινότητα εξαφανίζεται.

Αλλά οι περισσότερες κοινότητες χρηστών -ιδίως οι καινούργιες- δεν έχουν τόσο ανάγκη από άτομα που ζητούν βοήθεια, αλλά από ανθρώπους που να θέλουν να βοηθήσουν τους νέους. Όταν οι ερωτήσεις μένουν αναπάντητες, η κοινότητα δεν μπορεί να αναπτυχθεί. Επομένως το πραγματικό πρόβλημα είναι το πως περισσότεροι χρήστες θα απαντούν ερωτήσεις.
Το να καλλιεργείς την πεποίθηση ότι "δεν υπάρχουν χαζές ερωτήσεις" είναι μόνο μέρος της λύσης. Αυτό που χρειαζόμαστε είναι μια αντίληψη ότι "δεν υπάρχουν χαζές απαντήσεις".

Ο καλύτερος τρόπος να μεγαλώσει μια κοινότητα είναι όταν ακόμη και οι αρχάριοι αναλαμβάνουν να απαντούν ερωτήσεις. Όσο πιο πολύ δραστηριοποιούνται, τόσο περισσότερο πιθανό είναι να δείξουν επιμονή στις δυσκολίες που οι ίδιοι θα συναντήσουν. Και γνωρίζουμε ότι όταν κάποιος διδάσκει ή εξηγεί κάτι σε κάποιον άλλο, τούτο διευκολύνει τον ίδιο να κατανοήσει και να εμβαθύνει στο αντικείμενο. Το πρόβλημα βέβαια είναι ότι οι αρχάριοι είναι... αρχάριοι. Συνεπώς, ορίστε μερικές αρχές που ακολουθεί το javaranch, μια από τις πιο επιτυχημένες κοινότητες χρηστών στον πλανήτη (750.000 μεμονωμένοι επισκέπτες κάθε μήνα).

1.Ενθάρρυνση των νεότερων χρηστών -ιδίως αυτών που ενεργητικά ρωτούν- να προσπαθήσουν να απαντούν ερωτήσεις
Πρέπει να διασφαλιστεί ότι οι παλιοί δεν φαίνονται στην κοινότητα ως "αυτοί που τα ξέρουν όλα". Ενίοτε θα πρέπει ακόμα και να συγκρατήσεις τους έμπειρους, ώστε οι λιγότερο έμπειροι να βγουν μπροστά και να επιχειρήσουν να απαντήσουν.

2.Οδηγίες για το πως απαντώνται οι ερωτήσεις.
Να υπάρχουν άρθρα, συμβουλές, κλπ. για το πως απαντώνται ερωτήσεις, πράγμα που βοηθά τους χρήστες να επικοινωνούν καλύτερα μεταξύ τους.

3.Πείτε στους χρήστες ότι μπορούν να μαντέψουν και λίγο, αρκεί να το ξεκαθαρίζουν

4.Υιοθέτηση μιας κουλτούρας ευγένειας προς τις απαντήσεις των άλλων
Δεν πρέπει να επιτρέπεται σε άλλους συμμετέχοντες (ιδίως τους πιο έμπειρους χρήστες) να ειρωνεύονται την απάντηση κανενός άλλου. Πολλά τεχνικά forum είναι ιδιαίτερα σκληρά, και επιτρέπουν στους παλιούς να λένε πράγματα του τύπου: "Άμα νομίζεις ότι είναι έτσι, καλύτερα μην απαντάς καθόλου. Τι προγραμματιστής είσαι εσύ; Κάτσε σπίτι σου καλύτερα, άσχετε!".

5.Να μάθουν οι προχωρημένοι χρήστες (συμπεριλαμβανομένων των διαχειριστών) πως να διορθώνουν μια λάθος απάντηση χωρίς να θίγουν αυτόν που την έδωσε
Μηδενική ανοχή στους είρωνες. Μόνο ένας αρκεί για να διώξει από την κοινότητα τον αρχάριο.

6.Επανεξέταση της θέσης των μελών στην κοινότητα
Υπάρχει ένας σαφής τρόπος για τα νέα μέλη της κοινότητας να ανέβουν την ιεραρχία; Υπάρχουν συγκεκριμένα "επίπεδα";

Όλα αυτά βεβαίως αφορούν μια κοινότητα χρηστών -ανθρώπων που χρησιμοποιούν ένα συγκεκριμένο προϊόν ή υπηρεσία- και όχι την κάθε κοινότητα. Σίγουρα υπάρχουν πολλά φόρουμ, π.χ. πολιτικής ή αθλητικών ομάδων, όπου μια κουλτούρα ευγένειας δεν είναι απαραίτητη και πιθανά να είναι και αδύνατο να υπάρξει.

...headrush.typepad.com