Πολιτικοί και τραπεζίτες προσπαθούν να τερματίσουν την κρίση ενός συστήματος που ξέμεινε από κεφάλαια

[fineas]

ΛΟΝΔΙΝΟ. Σε αγώνα δρόμου για την εξεύρεση μιας συντονισμένης απάντησης στην σαρωτική κρίση που πλήττει τον τραπεζικό τομέα έχουν αποδυθεί οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, οι οποίες ανακοινώνουν η μια μετά την άλλη τη διεύρυνση των ορίων των εγγυημένων τραπεζικών καταθέσεων των πολιτών.
Η Ισλανδία και η Δανία ήταν οι τελευταίες χώρες που κατέφυγαν σε αυτό το μέτρο, μετά την πρωτοφανή εξαγγελία της Γερμανίδας καγκελαρίου πως η κυβέρνησή της εγγυάται όλες τις ιδιωτικές τραπεζικές καταθέσεις, που ανέρχονται στα 568 δισ. ευρώ, ενώ εξαγγέλθηκε πρόγραμμα ύψους 50 δισ. ευρώ για την διάσωση του γερμανικού κολοσσού Hypo Real Estate AG.
Αντιμέτωπες με την κρίση πανικού των μικροκαταθετών, οι ευρωπαϊκές χώρες εξέτασαν σήμερα, στο Λουξεμβούργο, την αύξηση από τις 20.000 στις 100.000 ευρώ του ελάχιστου εγγυημένου ποσού κατ' άτομο στην περίπτωση πτώχευσης τραπεζικού οργανισμού.
Η όλο και μικρότερη εμπιστοσύνη στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, επιδεινούμενη από τις συνεχείς εξαγορές τραπεζών, δένει τα χέρια των κυβερνήσεων, που φαίνεται πως αδυνατούν να προσεγγίσουν το πρόβλημα με ενιαίο τρόπο. Η αποτυχία να συντονιστούν τα αποκλίνοντα εγγυητικά μέτρα της Ιρλανδίας, της Ελλάδας, της Γαλλίας και της Σουηδίας ενδέχεται να προκαλέσει μαζική έξοδο κεφαλαίων, ενώ ανησυχίες εκφράζονται και για τις επιπτώσεις που ενδεχομένως θα υπάρξουν στην δημοσιονομική πολιτική του κάθε κράτους.
Οι αγορές αντέδρασαν στην αβεβαιότητα καταγράφοντας χθες μεγάλες πτώσεις. Στην Ρωσία, οι συναλλαγές στο χρηματιστήριο διεκόπησαν, αφού οι δείκτες υπέστησαν απώλειες της τάξης του 20%. Στην Γερμανία ο DAX σημείωσε πτώση 7,4%, στην Γαλλία η πτώση κυμάνθηκε στο 8,9% (η μεγαλύτερη από την 11η Σεπτεμβρίου του 2001) και στην Βρετανία στο 5.5%.
Την σκυτάλη από την Ευρώπη πήρε η Wall Street, όπου ο Dow Jones κατέγραψε απώλειες 4,25%, εν μέσω φόβων για παγκόσμια εξάπλωση της κρίσης. Πάντως, ο Αμερικανός πρόεδρος Τζορτζ Μπους δήλωσε χθες πως θα απαιτηθεί χρόνος για να αποδώσει καρπούς το σχέδιο για τη διάσωση του τραπεζικού τομέα, όπως θα χρειαστεί χρόνος και για την αποκατάσταση της πίστης στις αγορές, όμως δήλωσε πεπεισμένος ότι τελικά το σχέδιο θα λειτουργήσει.
Το ευρώ υποχώρησε στα 1,34 δολάρια για πρώτη φορά εδώ και ένα χρόνο, ενώ η τιμή του πετρελαίου έπεσε κάτω από τα 90 δολάρια/βαρέλι .
Πτωτικά κινήθηκαν και σήμερα τα περισσότερα χρηματιστήρια της Ασίας, με το Τόκιο να σημειώνει σημαντικές απώλειες με το άνοιγμα, υποχωρώντας προσωρινά ακόμη και κάτω από το ψυχολογικό όριο των 10.000 μονάδων, για πρώτη φορά μέσα σε πέντε χρόνια.
Στη Μόσχα οι συναλλαγές ανεστάλησαν για άλλη μια φορά σήμερα κατόπιν εντολής της Ομοσπονδιακής υπηρεσίας χρηματαγορών, ενώ στην Ευρώπη οι αγορές άνοιξαν ανοδικά, ανακτώντας μέρος των χθεσινών απωλειών, όμως η τάση αυτή δεν διατηρήθηκε για πολύ. Κατά την έναρξη της συνεδρίασης στο Παρίσι ο CAC 40 κέρδιζε 2,66% για να αποκτήσει λίγο αργότερα αρνητικό πρόσημο. Το ίδιο και στη Φρανκφούρτη όπου ο Dax κέρδιζε αρχικά 1,18% για να περάσει στην αρνητική περιοχή εξαιτίας της πτώσης της τιμής της Commerzbank και της Deutsche Bank. Ίδιο σενάριο και στο Λονδίνο, όπου ο Footsie άνοιξε με άνοδο 1,50% και ακολούθως πέρασε στην περιοχή του "κόκκινου".
Στο μεταξύ έχουν αρχίσει συζητήσεις για την άμεση και ταυτόχρονη μείωση των επιτοκίων των μεγαλύτερων τραπεζών του κόσμου, ενώ και οι ηγέτες των 27 χωρών-μελών της Ε.Ε. τόνισαν, σε ανακοίνωσή τους, την ανάγκη συντονισμένης αντίδρασης.
Αναλυτές δήλωναν πως δεν θα εκπλαγούν εάν η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και η Τράπεζα της Αγγλίας ανακοινώσουν εντός της εβδομάδας κοινές ενέργειες για το ύψος των επιτοκίων τους. Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της Ε.Κ.Τ. Jean-Claude Trichet εμφανίστηκε απαισιόδοξος για τους ρυθμούς ανάπτυξης στην ευρωζώνη.
Όλα δείχνουν όμως ότι ουδείς γνωρίζει το "αντίδοτο" στην κρίση και οι ειδήμονες συμπεριφέρονται σαν "μαθητευόμενοι μάγοι": ο διοικητής της Τράπεζας της Ιαπωνίας δήλωσε σήμερα την αντίθεσή του στις συντονισμένες κοινές ενέργειες των μεγάλων κεντρικών τραπεζών για ταυτόχρονη μείωση των επιτοκίων. "Κάθε οικονομία πρέπει να πάρει τις δικές της αποφάσεις, λαμβάνοντας υπόψη τις συνθήκες που εκείνη αντιμετωπίζει. Υπό αυτήν την έννοια, μια συντονισμένη δράση δεν είναι επιθυμητή", κατέληξε ο Ιάπωνας τραπεζίτης.
Με διαφορά λίγων ωρών, ο πρώην πρόεδρος του ΔΝΤ, Μισέλ Καμντεσί, δήλωνε, στη Μανίλα, ότι η παγκόσμια ύφεση μπορεί να αποφευχθεί με ένα συντονισμένο σχέδιο για την επανάκτηση της εμπιστοσύνης των αγορών, η οποία υπονομεύτηκε από την κρίση των στεγαστικών δανείων υψηλού ρίσκου στις ΗΠΑ. Ο Καμντεσί επαίνεσε τις προσπάθειες των Ευρωπαίων να συντονίσουν τις ενέργειές τους και υποστήριξε ότι για να αποφευχθεί η κρίση «πρέπει να διευρυνθούν οι εξουσίες και οι αρμοδιότητες του ΔΝΤ στις χρηματιστηριακές συναλλαγές (…) Το σωστό είναι να ενισχυθεί επίσης ο πολιτικός έλεγχος των κυβερνήσεων επί του ΔΝΤ μέσω μιας πιο ισορροπημένης κατανομής των εξουσιών στο διευθυντήριο του διεθνούς οργανισμού, όπου κυρίως η Ασία θα πρέπει να αντιπροσωπευτεί με καλύτερο τρόπο», συμπλήρωσε.
Μέχρι στιγμής πάντως, οι κεντρικές τράπεζες έχουν αντισταθεί στον πειρασμό να «πιέσουν το κουμπί» των επιτοκίων και εξακολουθούν να ενισχύουν την ρευστότητα των χρηματαγορών. Την Δευτέρα, η Ε.Κ.Τ. διοχέτευσε στις χρηματαγορές 50 δισ. δολάρια επιπλέον, ενώ η Τράπεζα της Αγγλίας συνέδραμε με 10 δισ.
Επίσης, η Fed ανακοίνωσε πως τα διαθέσιμα δάνεια διάρκειας 28 και 84 ημερών αυξάνονται από τη Δευτέρα στα 150 δισ. δολάρια.
Την ίδια ώρα γινόταν γνωστό ότι μετά από συμφωνία της γαλλικής και της βελγικής κυβέρνησης, επικεφαλής του διοικητικού συμβουλίου του γαλλοβελγικού τραπεζικού ομίλου Dexia, που γλίτωσε πρόσφατα την πτώχευση, αναλαμβάνει ο πρώην πρωθυπουργός του Βελγίου, Ζαν Λικ Ντεάν. Ο 68χρονος Φλαμανδός χριστιανοδημοκράτης πολιτικός θα αποτελεί «δίδυμο» με τον Γάλλο Πιέρ Μαριανί, πρώην στέλεχος της BNP Paribas και διευθυντής γραφείου του Νικολά Σαρκοζί στις αρχές της δεκαετίας του 1990, όταν ήταν υπουργός Οικονομικών.
Ο διορισμός του Ντεάν ξενίζει ωστόσο λιγότερο από την επιλογή της JP Morgan να συμπεριλάβει στο συμβούλιο των διεθνών συμβούλων της τον Ανατόλι Τσουμπάις, πρώην αντιπρόεδρο της ρωσικής κυβέρνησης, ο οποίος έγινε γνωστός ως ένας εκ των σχεδιαστών των οικονομικών μεταρρυθμίσεων στη Ρωσία, στο πλαίσιο των οποίων, μέσω μιας άναρχης διαδικασίας ιδιωτικοποιήσεων, δημιουργήθηκαν, τη δεκαετία του ’90, οι ζάπλουτοι επιχειρηματίες που αποτελούν τη λεγόμενη «ρωσική ολιγαρχία».
Ο διεθνής Τύπος επισημαίνει ότι υπάρχει κάτι το αμφιλεγόμενο στον διορισμό του Τσουμπάις στην JP Morgan Chase, όμιλο που ενεπλάκη έστω και «ξώφαλτσα» σε σκάνδαλα που άφησαν εποχή, όπως η κατάρρευση της WorldCom και η πτώχευση της Enron. Σύμφωνα μάλιστα με δημοσίευμα των Κυριακάτικων Times του Λονδίνου, η JP Morgan φαίνεται να επίσπευσε την πτώχευση της Lehman μπλοκάροντας περιουσιακά στοιχεία αξίας 17 δισ. δολ. και αναγκάζοντας τη Lehman να φαλιρίσει δύο μέρες αργότερα. (ASSOCIATED PRESS, REUTERS, AFP, BBC, THE TIMES, LE MONDE, NEW YORK TIMES, SUNDAY TIMES, HOTNEWS.RO)