Οι κεντρικές τράπεζες προσπαθούν απεγνωσμένα να σώσουν ένα καράβι που βυθίζεται

[Astrolabos]

Η μία μετά την άλλη καταρρέουν οι τράπεζες στις ΗΠΑ, αλλά και την Ευρώπη, παρά τις προσπάθειες των αρχών να περιορίσουν τις επιπτώσεις της κρίσης που συγκλονίζει το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα. Η πτώχευση της Washington Mutual, την περασμένη Πέμπτη, ενέτεινε τις πιέσεις επί της τέταρτης σε μέγεθος τράπεζας των ΗΠΑ, της Wachovia, η οποία την περασμένη εβδομάδα απώλεσε στο χρηματιστήριο το ήμισυ της αξίας της (-73% σε ετήσια βάση). Σύμφωνα με τις τελευταίες φήμες από την αντίπερα όχθη του Ατλαντικού, η τράπεζα διεξάγει ήδη συνομιλίες με εν δυνάμει αγοραστές. Δημοσιεύματα στους New York Times και τη Wall Street Journal αναφέρουν ότι συνομιλητές της Wachovia είναι η αμερικανική Citigroup, η ισπανική Santander και η Wells Fargo. Την ίδια ώρα στην Ευρώπη γινόταν γνωστό ότι οι κυβερνήσεις του Βελγίου, της Ολλανδίας και του Λουξεμβούργου θα ενισχύσουν με 11,2 δισ. ευρώ τον τραπεζικό και ασφαλιστικό οργανισμό Fortis, που κινδυνεύει να πέσει επίσης στη χοάνη των subprimes (ενυπόθηκα δάνεια υψηλού ρίσκου). Σύμφωνα με το σχέδιο διάσωσης, ο βελγο-ολλανδικός οργανισμός, που είναι η μεγαλύτερη τράπεζα αλλά και ιδιωτικός φορέας στο Βέλγιο, θα υποχρεωθεί να πουλήσει το μερίδιο που κατέχει στην ολλανδική ABN Amro Bank, το οποίο σύμφωνα με πληροφορίες θα αναλάβει η ING.
Αναλυτικότερα, η συμφωνία προβλέπει ότι η βελγική κυβέρνηση θα επενδύσει 4,7 δισ. ευρώ στην Fortis Banque NV/SA αναλαμβάνοντας το 49% του κεφαλαίου της, η ολλανδική κυβέρνηση θα διαθέσει 4 δισ. ευρώ στην Fortis Bank Nederland Holding έναντι επίσης του 49% του κεφαλαίου της και η λουξεμβουργιανή κυβέρνηση θα επενδύσει 2,5 δισ. ευρώ στη Fortis Banque Luxembourg SA υπό μορφή υποχρεωτικά μετατρέψιμου δανείου, που θα της εξασφαλίσει, στο τέλος, 49% των μετοχών της τράπεζας. Σημειώνεται ότι η Fortis απασχολεί 62.000 άτομα σε όλο τον κόσμο.
Τα χρηματιστήρια αντέδρασαν θετικά στην είδηση της κρατικοποίησης: στο Άμστερνταμ η μετοχή της Fortis σημείωνε αύξηση κατά 14,5% στο άνοιγμα, μετά από μια εβδομάδα έντονα πτωτικής πορείας.
Το βελγικό κράτος όμως είναι έτοιμο να συνδράμει και τη γαλλο-βελγική τράπεζα Dexia, που επίσης κλυδωνίζεται, όπως έπραξε και στην περίπτωση της Fortis, δήλωσε σήμερα ο Βέλγος υπουργός Οικονομικών, Ντιντιέ Ρέιντερς, την ώρα που η μετοχή της Dexia κατρακυλούσε στο χρηματιστήριο: λίγο μετά την έναρξη της συνεδρίασης στο Παρίσι, κατέγραφε πτώση 21,55%.
Ακόμη χειρότερα είναι όμως τα νέα από τη γηραιά Αλβιώνα. Οκτώ μήνες μετά τη διάσωση της Northern Rock, η βρετανική κυβέρνηση επισημοποίησε την κρατικοποίηση της Bradford&Bingley (BaB), προκειμένου να αποτραπεί η πτώχευση της τράπεζας στεγαστικής πίστης, η οποία, με τη σειρά της, θα προκαλούσε μαζικές αναλήψεις κεφαλαίων και πανικό μεταξύ των πελατών της. Όπως έγινε γνωστό, οι βρετανικές αρχές θα αναλάβουν επισφάλειες της B&Β αξίας 41 δισ. στερλινών, ενώ τα υγιή στοιχεία θα περάσουν στη Santander μέσω της βρετανικής θυγατρικής της, Abbey. Αντί 612 εκ. στερλινών, η ισπανική τράπεζα θα αποκτήσει τα περίπου 200 υποκαταστήματα της B&Β και 20 δισ. στερλίνες, που είναι οι καταθέσεις των πελατών της.
Με αυτήν την νέα κρατική παρέμβαση επιχειρείται στη Βρετανία η τέταρτη διάσωση μετά το ξέσπασμα της κρίσης των subprimes. Αρχικά κρατικοποιήθηκε η Northern Rock, έπειτα διασώθηκε η HBOS από τη Lloyds TSB, ενώ το τρέχον διάστημα η Alliance & Leicester διαπραγματεύεται την εξαγορά της και πάλι από τη Santander.
Την ίδια ώρα γινόταν γνωστό ότι στη Γερμανία η Hypo Real Estate διασώθηκε από κονσόρτσιουμ τραπεζών, που μετά από πυρετώδεις διαβουλεύσεις, το Σαββατοκύριακο, αποφάσισαν να της χορηγήσουν επαρκείς πιστώσεις, όπως έγραψαν οι Financial Times Deutschland.
Τα νέα για τη μερική κρατικοποίηση της Fortis, την κρατικοποίηση της Bradford&Bingley και τα προβλήματα της Hypo Real Estate μετρίασαν τα θετικά νέα από τις ΗΠΑ για την πρόοδο που σημειώθηκε στο θέμα του σχεδίου Πόλσον για τη διάσωση των αμερικανικών τραπεζών.
Μετά από μια εβδομάδα δύσκολων διαπραγματεύσεων με την κυβέρνηση Μπους, τα ηγετικά στελέχη του Κογκρέσου ανακοίνωσαν την έγκριση σχεδίου για "την προστασία της αμερικανικής οικονομίας από μια γενικευμένη κρίση του συστήματος", όπως δήλωσε ο Τζ. Μπους. Ο υπουργός Οικονομικών, Χένρι Πόλσον, δήλωσε ότι το νομοσχέδιο δίνει το "μήνυμα στους μικρούς και μεγάλους επενδυτές, εδώ και στο εξωτερικό, ότι δεσμευόμαστε να λάβουμε τα απαραίτητα μέτρα για την προστασία του χρηματοπιστωτικού μας συστήματος και της οικονομίας μας". Το νομοσχέδιο θα τεθεί σε ψηφοφορία σήμερα στη Βουλή και στη συνέχεια στη Γερουσία. Όπως όμως τόνισε η Δημοκρατική πρόεδρος της Βουλής, Νάνσι Πελόσι, "δεν πρόκειται για τη διάσωση της Γουόλ Στριτ (...) Είναι ένα μήνυμα για να πούμε στη Γουόλ Στριτ ότι η γιορτή τελείωσε".
Το σχέδιο προβλέπει τη διάθεση έως και 700 δισ. δολ. σε δύο δόσεις, ενώ έχουν προβλεφθεί και ορισμένα μέτρα για την προστασία των φορολογουμένων.
Ωστόσο, τα θετικά νέα από τις ΗΠΑ δεν κατάφεραν να καθησυχάσουν τους αυξανόμενους φόβους των επενδυτών για την υγεία του ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού συστήματος και το πρωί οι κυριότερες ευρωπαϊκές χρηματαγορές κατέγραφαν ισχυρές πτωτικές τάσεις. Στο Λονδίνο ο FTSE υποχωρούσε κατά 2,22%, στη Φρανκφούρτη ο DAX έπεφτε κατά 2,31% και στο Παρίσι ο CAC 40 έχανε 3,11%. (REUTERS, AFP, AP, NEW YORK TIMES, WALL STREET JOURNAL, BBC, LES ECHOS, LE NOUVEL OBSERVATEUR, FINANCIAL TIMES DEUTSCHLAND)