Διαφθορά και Δημόσια Διοίκηση πάνε μαζί από την αρχαιότητα

[Κασσάνδρα]

Το θέμα της διαφθοράς και η συζήτηση για την αντιμετώπισή της δεν είναι σημερινό φαινόμενο. Ούτε είναι κάτι καινούργιο το ότι η διαφθορά συνδέεται πολλές φορές με τη δημόσια διοίκηση. Το πρόβλημα της διαφθοράς στη δημόσια διοίκηση είχε απασχολήσει την αρχαία Σπάρτη, τον Πλούταρχο, τον Αριστοτέλη, αργότερα τον Καλβίνο και τον Φίχτε και πρόσφατα τον κ. Κώστα Σημίτη και τον πρωθυπουργό Κωνσταντίνο Καραμανλή.

Ας πάρουμε την ιστορία από την αρχή. Οι έφοροι της Σπάρτης αποτελούσαν μία σημαντική εξουσία ελέγχου της λειτουργίας του κράτους. Ένα τέτοιο παρόμοιο πρότυπο σύστημα είχαν εισηγηθεί ο Καλβίνος και ο Φίχτε. Όμως, από την αρχαιότητα υπήρχε ο φόβος ότι το σύστημα αυτό ενισχύει τη διαφθορά, διότι επιδέχεται… χρηματισμό.

Το θεσμό του Γενικού Επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης, τον οποίο εισήγαγε πρόσφατα στη χώρα μας η προηγούμενη κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ με πρωθυπουργό τον κ. Σημίτη για τον καλύτερο έλεγχο της λειτουργίας του κράτους, είχαν εισηγηθεί πλήθος στοχαστών, όπως είναι ο Καλβίνος και ο Φίχτε, με τη μορφή Ανωτάτου Συμβουλίου ή Ανωτάτου Δικαστηρίου. Αργότερα, η σημερινή κυβέρνηση, μεταξύ άλλων, κατάργησε το ΣΔΟΕ (Σώμα Δίωξης Οικονομικού Εγκλήματος), το οποίο αντικαταστάθηκε από την Υπηρεσία Ειδικών Ελέγχων (Υπ.Ε.Ε.), στο πλαίσιο αλλαγών κυρίως σε ό,τι αφορά στον έλεγχο της δημόσιας διοίκησης προκειμένου να περιοριστεί η διαφθορά.

Αλλά, παρόμοιο πρότυπο σύστημα εφαρμοζόταν στην αρχαία Σπάρτη, με τη λειτουργία του θεσμού της Εφορίας ή των εφόρων. Ωστόσο, ο Αριστοτέλης ("Πολιτικά» Β', 1270b) δεν «βλέπει» ευνοϊκά το θεσμό αυτόν, διότι, όπως επισημαίνει, ενισχύει ακόμη περισσότερο τη διαφθορά. Από το κεφάλαιο αυτό των «Πολιτικών» του Αριστοτέλη παραθέτομε σχετικό απόσπασμα, σε μετάφραση από τη σειρά «Οι Έλληνες» των Εκδόσεων «Κάκτος":

"Λανθασμένες είναι και οι ρυθμίσεις για τους εφόρους. Παρά το ότι είναι η σημαντικότερη εξουσία, ωστόσο προέρχονται από όλο το λαό και πολλές φορές συμβαίνει να παίρνουν το αξίωμα πολύ φτωχοί άνθρωποι, που χρηματίζονται ("ώνιοι εισί") εξαιτίας της φτώχειας τους. Αυτό έχει αποδειχθεί πολλές φορές και πριν, τώρα όμως και με τους Ανδρίους. Ορισμένοι εξαγοράστηκαν και έκαναν ό,τι μπορούσαν για να καταστρέψουν την πόλη. Κι επειδή η εξουσία τους είναι τόσο μεγάλη και τυραννική, αναγκάστηκαν και οι βασιλιάδες να τους κολακέψουν με αποτέλεσμα να βλάψουν το πολίτευμα και μ΄ αυτό τον τρόπο, αφού από αριστοκρατικό έγινε δημοκρατικό. Η εξουσία τούτη πράγματι εξασφαλίζει τη συνοχή του πολιτεύματος (ο λαός παραμένει ήρεμος, γιατί συμμετέχει στο σημαντικότερο αξίωμα, και το αποτέλεσμα συμφέρει ανεξάρτητα από το αν οφείλεται στο νομοθέτη ή σε τυχαία περιστατικά). Γιατί για να διατηρηθεί η πόλη πρέπει όλα τα τμήματά της να θέλουν την ύπαρξη και τη διατήρησή της. Κι αυτό γίνεται με τους βασιλιάδες, εξαιτίας των τιμών που τους αποδίδουν, με τους διακεκριμένους πολίτες, εξαιτίας της παρουσίας τους στη γερουσία (αφού το αξίωμα αποδίδεται ως επιβράβευση για την αρετή τους) και με το λαό, εξαιτίας της εκλογής του στο αξίωμα των εφόρων (αφού οι έφοροι προέρχονται από το λαό). Ο τρόπος απονομής του αξιώματος είναι παιδαριώδης. Έπρεπε να εκλέγονται από όλο το λαό και όχι όπως γίνεται τώρα. Άλλωστε, δεν είναι διακεκεκριμένοι πολίτες και, επειδή παίρνουν σοβαρές αποφάσεις, θα ήταν καλύτερα να κρίνουν με βάση γραπτή νομοθεσία και όχι αυθαίρετα. Ούτε όμως η ζωή τους συμβαδίζει με τους νόμους. Οι έφοροι ζουν με άνεση, ενώ οι άλλοι με σκληρούς περιορισμούς, με αποτέλεσμα να μην αντέχουν τη ζωή τους και να καταπατούν τους νόμους, για να απολαύσουν κρυφά τις σωματικές ηδονές…"

Μία πληροφορία για την «παιδαριώδη», όπως τη χαρακτηρίζει ο Αριστοτέλης, μέθοδο της εκλογής των εφόρων μας δίνει ο Πλούταρχος ("Λυκούργος», 26), σύμφωνα με την οποία οι υποψήφιοι παρουσιάζονταν, με τη σειρά που όριζε ο κλήρος, εμπρός στην Εκκλησία του Δήμου και οι πολίτες εξέφραζαν δια βοής την επιδοκιμασία τους. Ανάλογα με την ένταση της βοής καθοριζόταν και η σειρά των υποψηφίων.


Λεωνίδας Στεργίου


--------------------------------------------------------------------------------

Ο Μέγας Αλέξανδρος προκάλεσε τον πρώτο πληθωρισμό στην ιστορία!


Ο Μέγας Αλέξανδρος φαίνεται ότι ήταν υπεύθυνος για τον πρώτο πληθωρισμό στην ιστορία. Τον πληθωρισμό αυτό, ο οποίος διήρκεσε επί μία δεκαετία και ροκάνισε κατά το ήμισυ το εισόδημα του τότε μέσου καταναλωτή, ο καθηγητής στο Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Μασαχουσέτης κ. Πίτερ Τέμιν τον έχει χαρακτηρίσει ως «πρώτο τεκμηριωμένο πληθωρισμό». Όπως εξηγεί ο ίδιος ο καθηγητής κ. Τέμιν, οι τιμές αυξήθηκαν επειδή είτε μειώθηκε η προσφορά αγροτικών προϊόντων είτε αυξήθηκε ξαφνικά ο όγκος της κυκλοφορίας του ασημιού. Πάντως, οι ερευνητές εκφράζουν την άποψη ότι η πολιτική αβεβαιότητα μετά το θάνατο του Μεγάλου Αλεξάνδρου προκάλεσε, όπως ακριβώς και σήμερα, πληθωρισμό, αφού οι αγορές αντέδρασαν και τότε, όπως ακριβώς αντιδρούν και σήμερα σε παρόμοιες αβεβαιότητες ή κρίσεις. Σύμφωνα, λοιπόν, με ερευνητές, που εξέτασαν αρχαιολογικά στοιχεία από τη Βαβυλώνα, το λάθος του Μεγάλου Αλεξάνδρου ήταν ότι επέτρεψε την αύξηση της προσφοράς χρήματος, η οποία αποτελεί σοβαρή πληθωριστική απειλή και για το λόγο αυτό όλοι οι συνετοί σύγχρονοι τραπεζίτες προσπαθούν με κάθε τρόπο να αποτρέπουν. Οι ερευνητές - οικονομολόγοι μελέτησαν επιγραφές σφηνοειδούς γραφής από την πρώτη χιλιετία π.Χ. στις οποίες αναγράφονται οι τιμές έξι βασικών αγαθών, δηλαδή καρδάμου, σιναπιού, χουρμάδων, μαλλιού, σουσαμιού και κριθαριού. Όταν συνέκριναν τις τιμές αυτές με τις αντίστοιχες επτακόσια περίπου χρόνια αργότερα, διαπίστωσαν ότι ο πληθωρισμός είχε εκτιναχθεί στα ύψη. Ίσως, όπως οποστηρίζουν, να έφταιγαν τα λάφυρα από τις κατακτήσεις του Μεγάλου Αλεξάνδρου, που ήταν κυρίως ασήμι.

http://www.eranistis.gr/history&economy.htm

[Κασσάνδρα]

Leasing: Μία ιστορία από το 3000 π.Χ στην Αίγυπτο
Tης Θεοδώρας Λιακοπούλου
Από την εφημερίδα "Η Καθημερινή"

Σαν πρώτη πράξη leasing θεωρείται η μίσθωση γης μαζί με όλον τον εξοπλισμό (δούλοι, κοπάδια ζώων κ.λπ.), που ήταν διαδεδομένη στην αρχαία Aίγυπτο το 3000 π.X. Mία χιλιετία αργότερα, το 2000 π.X., οι Σουμέριοι υιοθέτησαν την ίδια μέθοδο προκειμένου να μισθώσουν γη και εξοπλισμό. Oι Pωμαίοι, μάλιστα, πολλά χρόνια αργότερα, ήταν οι πρώτοι που θεσμοθέτησαν τη χρηματοδοτική μίσθωση, ενσωματώνοντάς την ως θεσμό στο Pωμαϊκό Δίκαιο. Στον Mεσαίωνα, κατά τον 17ο αιώνα μ.X., πράξεις leasing έγιναν στην Aγγλία. O θεσμός, όμως, γνωρίζει σημαντική ανάπτυξη στα μέσα του 19ου αιώνα, οπότε δημιουργούνται οι πρώτες εταιρείες leasing στην Aγγλία και την Aμερική. Bασικό αντικείμενο των εργασιών τους αποτέλεσε η μίσθωση βαγονιών για τη μεταφορά εμπορευμάτων. Σχεδόν αμέσως επέκτειναν το leasing και στη μίσθωση τηλεφώνων (HΠA: Bell Telephone Co.)


H σύγχρονη μορφή του θεσμού σηματοδοτείται το 1952, επίσης στις HΠA, με την ίδρυση της εταιρείας United States Leasing Corporation, που σήμερα αποτελεί τη μεγαλύτερη ανεξάρτητη εταιρεία χρηματοδοτικής μίσθωσης στον κόσμο. Λίγα χρόνια αργότερα, στη δεκαετία του 1960, δημιουργήθηκε στην Eυρώπη η εταιρεία Mercantile Leasing Company. O θεσμός διεθνώς εισήλθε σε φάση «ωριμότητας» το 1991, ενώ μέχρι τότε εμφάνιζε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης, ενώ υπήρχαν περιπτώσεις που ξεπερνούσε τον ρυθμό ανάπτυξης του AEΠ μερικών χωρών. Στην Eλλάδα εισήλθε το 1986 με τον νόμο 1665/1986 περί χρηματοδοτικής μίσθωσης, αλλά σε άνθηση βρίσκεται από το 2000 και αφού είχε θεσμοθετηθεί το leasing για τα ακίνητα....