Τα ψάρια είναι τώρα το πιο εμπορεύσιμο ζωικό αγαθό του πλανήτη, καθώς κάθε χρόνο διακινούνται περισσότεροι από 100 εκατομμύρια τόνοι ψαριών. Η Ευρώπη εφοδιάζεται όλο και περισσότερο από τους παγκόσμιους αλιευτικούς στόλους, οι οποίοι εξαντλούν τα αποθέματα των ωκεανών, για να καλύψουν την υψηλή ζήτηση και τους όλο και αυξανόμενους καταναλωτές, που έχουν αναδειχθεί στους πιο αποτελεσματικούς εχθρούς των ψαριών. Η Ευρώπη έχει γίνει ξαφνικά η μεγαλύτερη παγκόσμια αγορά ψαριών, αξίας άνω των 14 δισεκατομμυρίων ευρώ ετησίως.

Όμως τα αποθέματα ψαριών στις θάλασσές της μειώνονται. Έτσι το 60% των ψαριών που πωλούνται αυτή τη στιγμή στην Ευρώπη είναι προϊόν εισαγωγής, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Ένωση. «Η αλιεία εντείνεται, λόγω της ζήτησης των καταναλωτών», λέει ο Ρούπερτ Χόουζ, διευθυντής της ιδιωτικής παγκόσμιας οργάνωσης Συμβούλιο Θαλάσσιας Τροφοδοσίας (Μarine Stewardship Council). Και συνεχίζει: «Ο κόσμος θέλει να τρώει όλο και περισσότερα ψάρια κι αυτό σε μια περίοδο που εκμεταλλευόμαστε το 50% των αποθεμάτων όσο περισσότερο μπορούμε και υπερεκμεταλλευόμαστε το 25%. Υπάρχει πραγματικό πρόβλημα».

Στην Ευρώπη, η ανισορροπία ανάμεσα στην προσφορά και τη ζήτηση έχει οδηγήσει στην άνθηση ενός παράνομου εμπορίου. Περίπου το 50% των ψαριών που πωλούνται στην Ευρωπαϊκή Ένωση προέρχεται από αναπτυσσόμενες χώρες και μεγάλο μέρος του «ξεπλένεται» ως προϊόν λαθρεμπορίου, καθώς τα ψάρια αλιεύονται και μεταφέρονται παρανόμως πέραν των ορίων, που προβλέπονται από τις κυβερνητικές ποσοστώσεις ή τις διεθνείς συνθήκες. Πρόκειται για μια καλά χρηματοδοτούμενη, επιδέξια επιχείρηση λαθρεμπορίου, που πραγματοποιείται από μεγάλης κλίμακας αλιευτικούς στόλους, ικανούς να σαρώνουν περισσότερα ψάρια από ποτέ άλλοτε, κυνηγώντας απειλούμενα αποθέματα από ωκεανό σε ωκεανό.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι στην Ευρώπη μπαίνουν κάθε χρόνο λαθραία ψάρια αξίας άνω του 1,1 δισεκατομμυρίου ευρώ. Το Παγκόσμιο Ταμείο για τη Φύση (WWF) λέει πως έως και το μισό της ποσότητας των ψαριών που πωλείται στην Ευρώπη είναι παράνομο. Για παράδειγμα, υπολογίζεται πως το 40% του βακαλάου, που αλιεύεται στη Θάλασσα της Βαλτικής, είναι παράνομο, λέει η Μιρέιγ Τομ, εκπρόσωπος του Ευρωπαίου Eπιτρόπου Αλιείας και Ναυτικών Υποθέσεων Τζο Μποργκ. «Ξέρουμε ότι είναι πάρα πολύ εύκολο να μεταφερθούν παράνομα ψάρια σε ευρωπαϊκά λιμάνια και επιδιώκουμε πραγματικά να εμποδίσουμε την πρόσβασή τους σε ευρωπαϊκές αγορές», προσθέτει η Τομ. To λαθρεμπόριο των ψαριών τείνει να γίνει το πιο επικερδές στην Ευρώπη. Οι τιμές έχουν διπλασιαστεί και τριπλασιαστεί, λόγω της αύξησης της ζήτησης, της σπανιότητας και των ποσοστώσεων που επιβλήθηκαν πρόσφατα από την Ε.Ε. στην αλιεία, σε μια απελπισμένη προσπάθεια να διασωθούν τα ντόπια είδη. Στο Λονδίνο, ένα κιλό ταπεινού μπακαλιάρου, του βασικού συστατικού του παραδοσιακού φις εντ τσιπς, στοιχίζει τώρα 30 στερλίνες, σε σύγκριση με τις 6 στερλίνες, που στοίχιζε πριν από τέσσερα χρόνια. «Το φις εντ τσιπς ήταν ένα φαγητό των φτωχών, όμως, έτσι όπως έχουν ανέβει οι τιμές, μετατρέπεται σε ακριβή λιχουδιά», λέει ο Μαρκ Μόρις, επί 20 χρόνια ιχθυοπώλης στη μεγάλη αγορά Μπιλινγκσγκέιτ του Λονδίνου.