Σερβία: Εννέα χρόνια από τους βομβαρδισμούς

[Astrolabos]

Ο πρωθυπουργός της Σερβίας, Βόισλαβ Κοστούνιτσα, με αφορμή την ένατη επέτειο από την έναρξη των νατοϊκών βομβαρδισμών στην τέως Γιουγκοσλαβίας (24η Μαρτίου του 1999), δήλωσε ότι «στόχος των βομβαρδισμών ήταν η δημιουργία του πρώτου ΝΑΤΟϊκού κράτους στον κόσμο».
Την ίδια ώρα στην Πρίστινα, ο πρόεδρος του Κοσόβου, Φατμίρ Σεϊντίου δήλωσε ότι «με τους βομβαρδισμούς εκπληρώθηκε το όνειρο πολλών γενεών για ένα ανεξάρτητο και κυρίαρχο Κόσσοβο».

Οι βομβαρδισμοί έγιναν χωρίς την έγκριση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και διήρκεσαν 78 ημέρες, μέχρι την 10η Ιουνίου 1999, όταν υπεγράφη η Συνθήκη του Κουμάνοβο που έθετε το Κοσσυφοπέδιο υπό διεθνή επιτήρηση . Οι βομβαρδισμοί των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ έγιναν επειδή η Γιουγκοσλαβική ηγεσία απέρριψε στο Ραμπουγιέ της Γαλλίας, το αμερικανικό σχέδιο για την επίλυση του ζητήματος του Κόσσοβου, εκτιμώντας ότι «θέτει υπό καθεστώς ΝΑΤΟϊκής κατοχής τη Γιουγκοσλαβία».

Κατά τη διάρκεια των βομβαρδισμών σκοτώθηκαν, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, 1.002 Σέρβοι στρατιώτες και αστυνομικοί και περίπου 2.500 άμαχοι πολίτες, από τους οποίους οι 89 ήταν παιδιά. Συνολικά πραγματοποιήθηκαν 2.300 επιδρομές από 1.150 αεροσκάφη του ΝΑΤΟ και επλήγησαν 995 στόχοι. Το ΝΑΤΟ χρησιμοποίησε 36.000 «βόμβες διασποράς» κατά 112 στόχων, ενώ χρησιμοποιήθηκαν και 15 τόνοι βλημάτων που περιείχαν απεμπλουτισμένο ουράνιο.

Οι υλικές ζημιές που υπέστη η Γιουγκοσλαβία ήταν τεράστιες. Κατά τη διάρκεια των βομβαρδισμών καταστράφηκαν τα περισσότερα αεροδρόμια και τα στρατόπεδα της χώρας, 54 γέφυρες, 148 κτίρια, δεκάδες εργοστάσια, τα διυλιστήρια στο Πάντσεβο και το Νόβι Σαντ και τέθηκε εκτός λειτουργίας το 1/3 του συστήματος παραγωγής και διανομής ηλεκτρικού ρεύματος. Ζημιές υπέστησαν 300 σχολεία, νοσοκομεία και δημόσια κτίρια, 176 μνημεία πολιτισμού από τα οποία τα 23 ήταν μεσαιωνικά μοναστήρια. Όλοι οι αναμεταδότες της σερβικής ραδιοτηλεόρασης καταστράφηκαν μεταξύ αυτών και ο «Πύργος της τηλεόρασης» στο όρος Αβαλα.

Την 23η Απριλίου 1999 βομβαρδίστηκε το κτίριο της δημόσιας τηλεόρασης (RTS) με αποτέλεσμα 16 εργαζόμενοι να σκοτωθούν και τέσσερις να τραυματιστούν. Στόχο αποτέλεσε επίσης η πρεσβεία της Κίνας στο Βελιγράδι, όπου σκοτώθηκαν τρεις Κινέζοι δημοσιογράφοι. Από τον Ιούνιο του 1999, εγκατέλειψαν το Κοσσυφοπέδιο περίπου 200.000 Σέρβοι, ενώ σκοτώθηκαν ή θεωρούνται αγνοούμενοι 1.350 Σέρβοι πολίτες .