Παγκόσμια ημέρα κατά της φτώχειας

[Xavier]

Κάτω από το όριο της φτώχειας, δηλαδή με εισόδημα λιγότερο από το 60% του μέσου εθνικού εισοδήματος, ζουν 2,2 εκατ. Ελληνες, το 21% του συνολικού πληθυσμού. Τα αποκαλυπτικά στοιχεία για την οικονομική κατάσταση των πολιτών, έδωσε στη δημοσιότητα η Κομισιόν με αφορμή τη σημερινή Παγκόσμια Ημέρα για της Εξάλειψη της Φτώχειας.

Η Ελλάδα μαζί με την Ιρλανδία έχουν το υψηλότερο ποσοστό φτώχειας στην ΕΕ των «15», ενώ τελευταία στη σχετική κατάταξη είναι η Σουηδία με 9%. Στη χώρα μας, το ποσοστό του πληθυσμού που βρίσκεται στα όρια της φτώχειας μειώνεται με τις κοινωνικές παροχές στο 20%, ενώ χωρίς αυτές τις παροχές είναι 23%.

Ενας στους 3 φτωχούς (το 33%) στην Ελλάδα είναι άνω των 65 ετών, με τους συνταξιούχους να υποφέρουν περισσότερα από τα χαμηλά εισοδήματα και την ακρίβεια. Μεγάλο πρόβλημα αντιμετωπίζουν οι μονογονεϊκές οικογένειες, απολυμένοι, μετανάστες, νέοι κ.τ.λ. Σύμφωνα με τα στοιχεία:

• Στην Ελλάδα, νοικοκυριό με ένα άτομο θεωρείται ότι βρίσκεται στα όρια της φτώχειας όταν το εισόδημά του σε ετήσια βάση δεν ξεπερνά τα 4.264 ευρώ, έναντι 9.455 σε Γερμανία και 13.863 Λουξεμβούργο. Ο μέσος όρος στην Ε.Ε. των «15» είναι 8.319 ευρώ.
• Για μία τετραμελή οικογένεια, το ποσό ανεβαίνει στα 8.955 ευρώ, έναντι 19.855 ευρώ στη Γερμανία και 17.469 ευρώ στην Ευρώπη των «15».
• Η Ηπειρος εξακολουθεί να είναι η περιφέρεια με το μεγαλύτερο ποσοστό του πληθυσμού κάτω από το όριο της φτώχειας, 37% και ακολουθούν Στερεά Ελλάδα με 32%, Πελοπόννησος και της Δυτικής Ελλάδας με 31%.
• Σύμφωνα με τη βουλευτή του ΠΑΣΟΚ, Λ. Κατσέλη, το 40% των φτωχών -που αποτελούνται από ηλικιωμένους, ανέργους, νέους και γυναίκες- ζει σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη.
• Τα τελευταία 30 χρόνια, ενώ υπήρξε στην Ελλάδα οικονομική ανάπτυξη, η κατάσταση των οικονομικά ευπαθών ομάδων δεν παρουσίασε ανάλογη βελτίωση, διότι μόνο ποσοστό «20,4% από την αύξηση της κατανάλωσης ήταν προς όφελος των φτωχών», ενώ το 79,6% δόθηκε στους προνομιούχους.
• Ενας στους τρεις πολίτες δεν μπορεί πολλές φορές να πληρώσει το ενοίκιο του σπιτιού ή τη δόση του δανείου χωρίς καθυστερήσεις, να έχει ως γεύμα κάθε δύο ημέρες κρέας ή ψάρι και να έχει επαρκή θέρμανση στο σπίτι του.
• Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Καταναλωτών, πάνω από 2 εκατομμύρια Ελληνες δυσκολεύονται να αγοράσουν τρόφιμα.

Στον κόσμο...

• 1 δισεκατομμύριο άνθρωποι ζουν κάτω από το όριο της φτώχειας, με λιγότερο από ένα δολάριο την ημέρα. Οκτακόσια πενήντα τέσσερα εκατομμύρια άνθρωποι υποφέρουν από πείνα.
• Δεκαοκτώ εκατομμύρια θάνατοι, σχεδόν 50.000 άνθρωποι την ημέρα, συμβαίνουν από αίτια που σχετίζονται με τη φτώχεια (έλλειψη τροφής, ασθένειες που θα μπορούσαν να προληφθούν, AIDS, άδικες εμπορικές πολιτικές).
• 600 εκατομμύρια παιδιά ζουν υπό συνθήκες απόλυτης φτώχειας. Κάθε χρόνο περισσότερα από 10 εκατομμύρια παιδιά τα σκοτώνουν η πείνα και οι συνεπακόλουθες αρρώστιες. Αυτό σημαίνει ότι κάθε μέρα χάνουν τη ζωή τους 30.000 παιδιά: ένα παιδί κάθε τρία δευτερόλεπτα...
• 800 εκατομμύρια άνθρωποι –εκ των οποίων 584 εκατομμύρια γυναίκες– είναι αναλφάβητοι. Εκατόν δέκα τέσσερα εκατομμύρια παιδιά σε όλον τον κόσμο δεν έχουν βασική πρόσβαση στη βασική εκπαίδευση. Σύμφωνα με την Παγκόσμια Εκθεση Ελέγχου της UNESCO του 2007, η βασική εκπαίδευση στον κόσμο θα κοστίσει 11 δισ. δολάρια κάθε χρόνο: είναι τα μισά χρήματα από αυτά που ξοδεύουν οι Αμερικανοί για παγωτό.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις των Ηνωμένων Εθνών, οι άδικοι εμπορικοί όροι που επιβάλλονται στερούν από τις φτωχές χώρες σχεδόν 700 δισ. δολάρια κάθε χρόνο. Λιγότερο από το 0,01% αυτού του ποσού θα μπορούσε να σώσει τις ζωές 30 εκατομμυρίων ανθρώπων. Οι 49 φτωχότερες χώρες, που αποτελούν το 10% του παγκόσμιου πληθυσμού, δικαιούνται το 0,4% του παγκόσμιου εμπορίου. Το μερίδιό τους έχει μειωθεί στο μισό από το 1980. Το παγκόσμιο εμπόριο κλέβει από τις φτωχές χώρες 1,3 δισ. δολάρια την ημέρα –αυτό είναι 14 φορές το ποσό που λαμβάνουν σε βοήθεια. Το παγκόσμιο εμπόριο κοστίζει 10 εκατομμύρια το λεπτό και το 70% αυτού ελέγχεται από τις πολυεθνικές. Κατά μέσο όρο οι καλλιεργητές του καφέ λαμβάνουν 1 δολάριο για κάθε κιλό, την ώρα που οι καταναλωτές πληρώνουν περίπου 15 δολάρια –πρόκειται δηλαδή για ανατίμηση της τάξης του 1.500%.

Κάθε χρόνο η Υποσαχάρια Αφρική, η φτωχότερη περιοχή του κόσμου, δαπανά 14,5 δισ. δολάρια για να ξεπληρώσει δάνεια προς τις πλουσιότερες χώρες του κόσμου και τους διεθνείς οργανισμούς, όπως η Παγκόσμια Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Εάν θέλουμε να επιτύχουμε τον αναπτυξιακό στόχο της χιλιετίας και να μειωθεί ο αριθμός των ανθρώπων που ζουν με λιγότερο από 1 δολάριο την ημέρα έως το 2015, πρέπει να διαγραφούν όλα τα χρέη των φτωχότερων χωρών. Τα χρέη χωρών όπως η Κένυα και το Μπαγκλαντές δεν διαγράφονται με την αιτιολογία ότι θεωρούνται βιώσιμα/sustainable, παρ' ότι ήδη διαφαίνονται οι πρώτες συνέπειες των κλιματικών αλλαγών, όπως είναι η ερήμωση περιοχών και οι πλημμύρες.

Οι πλούσιες χώρες δαπανούν κάθε χρόνο 100 δισ. δολάρια για να προστατεύσουν τις αγορές τους με δασμούς, ποσοστώσεις και επιδοτήσεις –ποσό διπλάσιο από εκείνο που παρέχουν για βοήθεια προς τις αναπτυσσόμενες χώρες. Στην Ευρωπαϊκή Ενωση δίνονται επιδοτήσεις κατά μέσο όρο σε κάθε αγελάδα πάνω από 2 δολάρια την ημέρα, την ώρα που περισσότεροι από 3 δισ. άνθρωποι στις αναπτυσσόμενες χώρες αγωνίζονται να επιβιώσουν με λιγότερα...

Το 1970 είκοσι δύο από τις πλουσιότερες χώρες του κόσμου δεσμεύτηκαν ότι θα δαπανήσουν το 0,7% του εθνικού εισοδήματος σε βοήθεια. Τριάντα τέσσερα χρόνια μετά, μόνο πέντε χώρες έχουν κρατήσει την υπόσχεσή τους.

Πηγές: Ημερησία, Unicef, World Bank, WHO, UNESCO, Jubilee Debt Campaign, Oxfam, Cafod, ChristianAid