Ηρθαμε από την Αφρική...

[depoina]

Ο Νεάντερταλ είναι μακρινός ξάδελφός μας, αλλά δεν καταγόμαστε απ' αυτόν. Αποτελεί ξεχωριστό είδος, έχει κοινή καταγωγή με τον Homo Sapiens, αλλά δεν έχει συνεισφέρει στην εξέλιξη του σύγχρονου ανθρώπου, ο οποίος κατάγεται από την Αφρική.

Η Ελληνίδα παλαιοανθρωπολόγος, Κατερίνα Χαρβάτη, που κατέρριψε τα τελευταία χρόνια τον μύθο του Νεάντερταλ, ανέπτυξε τη θεωρία της, που έχει τύχει διεθνούς αναγνώρισης, σε διάλεξη που έδωσε χθες το απόγευμα στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης.

Η αναπληρώτρια καθηγήτρια του πανεπιστημίου City Graduate Center της Νέας Υόρκης και ερευνήτρια του γερμανικού Ινστιτούτου Εξελικτικής Ανθρωπολογίας Μαξ Πλανκ του Βερολίνου, εξήγησε πως Νεάντερταλ και Homo Sapiens είναι διαφορετικά είδη με κοινή καταγωγή από τους Homo Heilderbergensis, που έζησαν πριν από 500.000 χρόνια στην Αφρική.

Το «παρακλάδι» Homo Sapiens, τα πρώτα είδη του οποίου εντοπίζονται πριν από περίπου 150.000 χρόνια στην Αφρική, ενώ το άλλο, οι Νεάντερταλ, εξαφανίστηκαν πριν από 30.000 χρόνια. Αυτοί είχαν σημαντικές μορφολογικές διαφορές από τους Homo Sapiens, με στενό μέτωπο, έντονα φρύδια και προεξοχή στο πίσω μέρος του κρανίου.

«Οι πρώτοι σύγχρονοι άνθρωποι της Ευρώπης και της Αφρικής είναι όμοιοι στην εμφάνισή τους, κατάγονται από ίδιο πληθυσμό, που ξεκίνησε από την Ανατολική Αφρική 40.000 χρόνια πριν και εξαπλώθηκε σε όλο τον κόσμο, διαμορφώνοντας τους γεωγραφικούς πληθυσμούς, η διαφοροποίηση των οποίων έχει να κάνει με τις τοπικές συνθήκες, το περιβάλλον αλλά και τυχαίους παράγοντες», είπε.

Η κ. Χαρβάτη αναφέρθηκε και στην έρευνα πεδίου που διενεργείται με δική της ευθύνη και σε ελληνικό έδαφος, και συγκεκριμένα στην περιοχή της Μάνης, όπου έχει εντοπίσει τα πρώτα απολιθώματα Νεάντερταλ. Παρόλο που δεν έχουν βρεθεί ακόμα ευρήματα Homo Sapiens, η ερευνήτρια εκτιμά πως οι πληθυσμοί τους πέρασαν από το σημερινό ελληνικό έδαφος στο πέρασμά τους από την Αφρική στην Ευρώπη.

Η κ. Χαρβάτη στηρίζει την έρευνά της σε απολιθώματα που έχουν βρεθεί στην Αφρική και στην Ευρώπη, μελετώντας τα με την πρωτοποριακή μέθοδο της τρισδιάστατης γεωμετρικής μορφομετρίας.

Πρόσφατη δημοσίευσή της στο περιοδικό «Science» σχετικά με ένα πρώιμο εύρημα απολιθώματος σύγχρονου ανθρώπου στη Νότια Αφρική, που συνυπογράφει η Ελληνίδα ερευνήτρια μαζί με ομάδα άλλων ερευνητών, επιλέχτηκε από το διεθνές περιοδικό «ΤΙΜΕ» ως μία από τις δέκα καλύτερες επιστημονικές δημοσιεύσεις του 2007.

Την εκδήλωση διοργάνωσε ο Τομέας Αρχαιολογίας του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΑΠΘ. (ethnos.gr)