Πρόβλεψη-σοκ από ΔΝΤ και… αγωνία στις τράπεζες

[Astrolabos]

Σοκ έχουν προκαλέσει στους αναλυτές οι νεότερες προβλέψεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (Economic Outlook, Απρίλιος 2009) για τις οικονομίες της Ελλάδας και της «αναδυόμενης» Ευρώπης, ενώ εντείνουν τις ανησυχίες για απρόβλεπτα υψηλές πιστωτικές απώλειες των ελληνικών τραπεζών μέχρι και το τέλος του 2010.Το ΔΝΤ γίνεται ο πρώτος διεθνής οργανισμός που επίσημα ανακοινώνει πρόβλεψη για ύφεση στην Ελλάδα το 2009, με συρρίκνωση του εθνικού προϊόντος κατά 0,2%, ενώ μέσα στον Μάιο αναμένεται και αντίστοιχη πρόβλεψη από την Κομισιόν, που θα ανεβάζει το ποσοστό της συρρίκνωσης στο 0,9%, σύμφωνα με πληροφορίες.

Όμως, ενώ η οικονομική υποχώρηση εθεωρείτο βέβαιη από τους περισσότερους αναλυτές και δεν προκαλούν έκπληξη οι προβλέψεις του ΔΝΤ, μια εκτίμηση του διεθνούς οργανισμού ήταν αρκετή για να προκαλέσει «ανατριχίλες», όχι μόνο στους κύκλους των οικονομικών αναλυτών, αλλά και στην ηγεσία του τραπεζικού μας συστήματος.

Το ΔΝΤ εκτιμά, ειδικότερα, ότι η Ελλάδα θα είναι μία από τις ελάχιστες χώρες ή οικονομικές περιοχές του πλανήτη που το 2010 όχι μόνο δεν θα δουν την πολυπόθητη ανάκαμψη, αλλά θα αντιμετωπίσουν ακόμη χειρότερες συνθήκες ύφεσης, με συρρίκνωση του ΑΕΠ σε ποσοστό τριπλάσιο του αντίστοιχου που αναμένεται να καταγραφεί φέτος (από το -0,2%, στο -0,6%).

Η πρόβλεψη αυτή «πριονίζει» τα θεμέλια του βασικού σεναρίου, στο οποίο έχει στηριχθεί η Τράπεζα της Ελλάδος για να υπολογίσει τις πιθανές απώλειες των τραπεζών από μη εξυπηρετούμενα δάνεια. Στην ΤτΕ εκτιμούν ότι η οικονομία θα περιέλθει φέτος σε στασιμότητα, με μηδενικό ρυθμό ανάπτυξης, αλλά θα υπάρξει ήπια ανάκαμψη το 2010. Με βάση αυτές τις εκτιμήσεις, έχει υπολογισθεί ότι φέτος τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια θα «σκαρφαλώσουν» από το 5% του συνόλου στο 8%, ενώ το 2010 ο δείκτης αυτός θα αρχίσει να βελτιώνεται, κινούμενος πάλι προς το 5%.

Αν, όμως, επιβεβαιωθεί η πρόβλεψη του ΔΝΤ για συνέχεια της συρρίκνωσης της οικονομίας και το 2010, με επιταχυνόμενους ρυθμούς μάλιστα, εκφράζονται φόβοι ότι οι τράπεζες θα βρεθούν αντιμέτωπες με ένα πρωτοφανές «κύμα» επισφαλειών, που θα προέλθουν από όλες τις κατηγορίες δανείων: από τα μεγαλύτερα επιχειρηματικά δάνεια, λόγω της αδυναμίας αποτροπής της κατάρρευσης ισχυρών ομίλων που σήμερα κρατιούνται με… τα δόντια στη ζωή, μέχρι τα δάνεια μικρομεσαίων επιχειρήσεων και νοικοκυριών.

Σύμφωνα με ορισμένους υπολογισμούς, που πάντως είναι φανερό ότι έχουν μεγάλα περιθώρια σφάλματος λόγω της αβεβαιότητας για τις εξελίξεις, το ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων δανείων δεν αποκλείεται να ξεπεράσει το 10% το 2010, ανεβάζοντας έτσι το σύνολο των πιστωτικών απωλειών για τις ελληνικές τράπεζες λόγω της κρίσης σε… διψήφιο ποσό δισεκατομμυρίων ευρώ!

Την ίδια ώρα, η αναπτυξιακή στρατηγική των τραπεζών, με το άνοιγμα στις αναδυόμενες αγορές, ώστε να καλυφθούν τα «κενά» από την ωρίμαση της ελληνικής αγοράς, φαίνεται ότι προκαλεί απρόβλεπτες παρενέργειες. Σύμφωνα με το ΔΝΤ, οι οικονομίες της Ανατολικής Ευρώπης θα αντιμετωπίσουν συνθήκες κρίσης που θυμίζουν την ασιατική του 1997, σε ό,τι αφορά το βαθμό υποχώρησης των οικονομιών τους το 2009, χωρίς ωστόσο να ανακάμψουν με τον ίδιο δυναμισμό που εμφάνισαν οι ασιατικές οικονομίες αμέσως μετά την ύφεση.

Ειδικότερα, στο Economic Outlook του Απριλίου τονίζεται ότι οι οικονομίες της Αν. Ευρώπης θα συρρικνωθούν κατά 3,75% φέτος, ενώ την περίοδο 2002-2007 είχαν εμφανίσει ρυθμούς ανάπτυξης 4-7%. Το 2010 η ανάκαμψη προβλέπεται «χλωμή», με ρυθμό ανάπτυξης μόλις 1%, ενώ το ΔΝΤ σημειώνει ότι ειδικά για τις αναδυόμενες οικονομίες της Αν. Ευρώπης ο κίνδυνος να αναθεωρηθούν οι προβλέψεις προς το χειρότερο είναι πολύ μεγαλύτερος σε σχέση με τις ανεπτυγμένες οικονομίες.

«Ο σοβαρότερος κίνδυνος είναι μια άτακτη απομόχλευση της μεγάλης διασυνοριακής έκθεσης των τραπεζών», υπογραμμίζει το ΔΝΤ, σε μια στριφνή διατύπωση που περιγράφει το πρόβλημα της αποχώρησης τραπεζικών κεφαλαίων από τις οικονομίες της Αν. Ευρώπης, με συνέπεια την ακόμη μεγαλύτερη οικονομική υποχώρηση.

Σε αυτό το περιβάλλον, οι ελληνικές τράπεζες βλέπουν τα 60 δις. ευρώ των δανείων τους στην Αν. Ευρώπη και την Τουρκία να μετατρέπονται σε πιστωτικό… ναρκοπέδιο, ακριβώς την ώρα που αντιμετωπίζουν σοβαρές πιστωτικές απώλειες και στην «ώριμη» ελληνική αγορά. Σε αντίστοιχες κρίσεις αναδυόμενων οικονομιών, τα ποσοστά των πιστωτικών απωλειών έφθασαν μέχρι και το 25% του συνόλου των χορηγήσεων, στοιχείο που ανεβάζει σε δυσθεώρητα ύψη τα κεφάλαια ελληνικών τραπεζών που κινδυνεύουν σήμερα να σαρωθούν από τους ανέμους της κρίσης στην Αν. Ευρώπη…

Πηγή: Sofokleous10.gr